نوشته ها

استان اردبیل

ارسال شده توسط :

استان اردبیل

وجه تسمیه :

 دارای ریشه اوستایی است (آر تا+ ویل) به مفهوم شهر مقدس

طول و عرض جغرافیایی:

۱۹ دقیقه و ۴۷ درجه حداکثر و حداقل ۴۸ درجه عرض شمالی ۱۱ دقیقه و حداکثر ۴۲ دقیقه، اردبیل ۴۸ دقیقه و ۴۷ دقیقه

جمیعت و تقسیمات کشوری:

این استان در شمال غربی کشور قرارگرفته، در سال ۱۳۷۲ به صورت استان درآمد، طبق سرشماری ۱۳۸۵ استان اردبیل ۱۲۲۵۳۴۱ نفر جمعیت است که ۷۱۲۴۹۵۴ نفر آن در نقاط شهری و ۵۰۹۳۸۸ نفر در نقاط روستایی و۳۶۳  نفر بصورت غیر ساکن بسر می برند. این استان دارای ۹ شهرستان، ۲۵بخش ، ۶۶ دهستان و۲۲ شهر می باشد. مرکز آن شهر اردبیل است. ( غاریخکان، لیسار، آق داغ از مناطق حفظ محیط زیست می باشد.) مساحت استان اردبیل ۱۷۸۶۷ تعداد بخش ۳۵، شهر ۲۱، دهستان ۶۶، کوثر۱۲۹۳، مشکین۳۸۲۵ ، نمین ۱۰۳۷، نیر ۱۲۱۴

ایلات و عشایر:

۱-    شهرستان نیر ایل شاهسون

۲-    درشهرستان ییله سوار، ایل شاهسون

۳-    شهرستان گرمی ایل شاهسون، ایل قره داغ ارسباران

۴-    شهرستان کوثر ایل شاهسون، طایفه مستقل فولاد لو

۵-    شهرستان پارس آباد ایل شاهسون، ایل قره داغ ارسباران

۶-   درشهرستان خلخال ایل شاهسون، طایفه مستقل شاطرانلو

۷-    شهرستان مشکین شهر، ایل شاهسون ، ایل قره داغ ارسباران

۸-    در شهرستان اردبیل ایل شاهسون، طایفه مستقل شاطرانلو، طایفه مستقل فولادلو

استان اردبیل در منطقه ای سردسیر و در شمال غربی فلات ایران با وسعت ۱۸۰۵۰ کیلومترمربع کمی بیش از یک درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد.

سیمای اقلیمی:

اقلیم استان اردبیل به طور عمده از تأثیرگذاری ارتفاع ، عرض جغرافیائی، منابع آب های استان و توده های هوای مهاجر شکل گرفته و در کنار چهار فاکتور طبیعی گفته شده، عوامل دیگری نیز گیاهی، فعالیت های صنعتی و معدنی و نظائر آن ها نیز در مقیاسات کوچک بر اقلیم استان تأثیر می پذیرند.

چشمه های معدنی :

چشمه معدنی سرعین: سرعین یا سرقین ازبخش های شهرستان اردبیل در۲۲ کیلومتری جاده ی شوسه اردبیل – تبریز و مقابل قشلاق سوم جاده ی فرعی که به سوی شمال منشعب می شود و پس از ده کیلومتر به سرعین می رسد.

آب گرم قره سو: برای این چشمه حوض در کنارهم ساخته اند دیواره ای به قطر۳۰ سانتی مترکه آن دو را از هم جدا می کند. درجه ی حرارت آب گرم ۴۱ درجه – مخزن آن ۶ و هدایت الکتریکی برای ۲۰ درجه حرارت ۱۴۵۰ و آبده آن حدود ۵/۱ لیتر در ثانیه است.

آب گرم ساری سو: در نزدیکی آب گرم قره سو قرارگرفته، با لوله ی سیمانی به حوض ریخته می شود، آب گرم از این حوض به حوض دیگری می ریزد. درجه حرارت آب در مظهر۴۷ و در حوض ۴۴ درجه از آن ۲/۶ و هدایت الکتریکیش ۲۰ درجه و حرارت ۱۳۵۰ درجه آبده در حدود ۳ لیتر در ثانیه است.

آب گرم گاومیش: چشمه گاومیش پر آب ترین چشمه های این ناحیه است استخری به طول ۱/۲۴ و عرض ۷/۱۶ متر برایش ساخته شده درجه حرارت در استخر ۴۵درجه از آن ۸/۵ الکتریکی آن برای ۲۰ حرارت ۱۴۳۰ می باشد آبده آن در حدود ۳۰ لیتر در ثانیه است ولی پس از خروج از استخر و جریان آب یافتن به علت زاینده بودن اطراف بستر میزان آب زیاد می شود.

آب پهن: از کف حوضی خارج می شود درجه حرارت ۵/۳۷ درجه از و آبده ۵/۱ لیتر در ثانیه است.

آب باد: از کف حوضی می جوشد درجه حرارت ۴۱ و از آبده حدود یک لیتر در ثانیه است.

آب گرم قهوه خانه همت: در دو حوض جدا گانه جمع می شود درجه حرارت آن ۲⅟۴۰ و از آن ۶ و آبده در حدود یک لیتر در ثانیه است. آب گرم قهوه ممتاز (یعقوب) در دو حوض جداگانه جمع می شود و با لوله ی سیمانی به حوض دیگرمی ریزد درجه حرارت در مظهر۴۷ و از آن ۱/۶ و آبده حدود دو لیتر در ثانیه است.

آب گرم بش باجی ( پنج خواهران) از جمله چشمه های آب گرم سرعین است. ارتفاع چشمه های سرعین از سطح دریا۱۳۵۰ متر است.

بیله دره: روستایی است در حدود سه کیلومتری سرعین که چشمه های آب گرم دارد.

آب چشم: در حوضچه ای جمع می شود میزان آبدهی ۶ لیتر در دقیقه است و حرارتش در حوض ۲۱ درجه می باشد.

آب گرم قهوه خانه همت: علاوه برآب چشم، چشمه ی دیگری وجود دارد که در حوضی حدود ۵/۳ در۵ /۳ جمع می شود درجه ی حرارت دو حوض۲ ⅟  ۴۰ درجه و میزان آبدهی یک لیتر در ثانیه است.

آب گرم قهوه خانه ممتاز: در حوضی در حدود ۳×۳ جمع می شود و حرارتش در مظهر۴۷ درجه است.

آب گرم بش باجی لر: در قسمت جنوبی چشمه های قهوه خانه ی همت و ممتاز قرار دارد. آب های معدنی سرعین در ردیف آب های کلروبیکربناته کلسیک گازدار و خیلی گرم است که مقدار قابل توجهی سیلیس دارند . آب چشم نیز در ردیف آب های کلروبیکربناته کلسیک گازدار سرد است.

چشمه علی: در بیله دره به نام گل علی دو چشمه معدنی وجود دارد به فاصله ی ۵۰ متری از یکدیگرند قسمت اعظم آب چشمه ی اول از کف حوضچه ی کوچکی بیرون می آید، آب در حوض را کاملاً صاف و دارای ۱۷ درجه حرارت است ۲ چشمه این چشمه مانند چشمه ی اول یک حوضچه ی کوچک و قسمت اعظم آبش از کف حوضچه خارج می شود و میزان آبدهی آن ۲ لیتر در ثانیه است. اطراف این دو تشکیلات آذرین دیده می شود.

چشمه اسد: در حدود صد متری چشمه اول گل علی دارای حوضی است که آب زلال از حوض خارج می شود و درجه حرارتش ۲۰ درجه و میزان آبدهی آن حدود یک لیتر در ثانیه است، ارتفاع این چشمه ها۱۴۵۰ متر از سطح دریا است.

آب معدنی سردابه: در۲۴ کیلومتری اردبیل پس از خروج از زمین وارد حوضچه می شود و آنگاه تشکیل نهری را می دهد که آب این چشمه ها در ردیف آب های سولفاته کلسیک و گوگردی خیلی گرم و مقدار قابل توجهی گازکربنیک دارد.

چشمه های معدنی بوشنی (تیر): در ۴۵ کیلومتری باختر اردبیل بر سر راه اردبیل – سراب در روستای بوشلی در پای یک تپه ی آهکی در حوضچه ای مربع شکل به عمق ۷۰ سانتی متر جمع می شود و مظهر چشمه در گوشه ی آن قرار دارد. در اینجا قسمت های فراوانی آب و گاز از نقاط مختلف بیرون می آید . آب این چشمه ها در ردیف آب های معدنی کلروبیکربناته سد یک و کلسیک گازدار خیلی گرم است.

چشمه قوتورسوئی: در دامنه ی شمالی سبلان است و در حوضچه ای جمع می شود که مردم در آن حمام می کنند. این چشمه در ارتفاع ۲۳۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. بوی هیدروژن سولفوره در اطراف چشمه احساس می شود و گرمای آن در مظهر چشمه به ۴۱ درجه می رسد. آب این چشمه در ردیف آب های معدنی سولفاته کلسیک و گوگردی و خیلی گرم است که آثار اسید سولفوریک آزاد دارد.

چشمه معدنی ایلاندو: در جنوب مشکین چشمه درسمت چپ بستر رودی درپای کوهی در حوضچه ای جمع می شود. آبدهی آن در حدود ۳ لیتر در ثانیه و آب آن در ردیف آب های معدنی کلروسولفاته و بیکربناته کلسیک گازدارگرم است.

چشمه ی معدنی مویل: در حوضچه ای جمع می شود، آب آن در ردیف آب های معدنی سولفاته کلسیک و آهن دارگرم است.

چشمه های معدنی قینرجه: از کف زمین می جوشد و بخار آب آن در فضا پراکنده می شود و آثار اکسید اهن در سطح پراکندگی و جریان آب دیده می شود، آبدهی آن در حدود ده لیتر در ثانیه و آبش مورد استفاده ی استحمام قرارگرفته، در ردیف آب های کلروهیپوتونیک گازدار و خیلی گرم است.

آب گرم سراب: در جنوب غربی شهر سراب و آب آن در ردیف آب های معدنی سولفاته سدیک گرم است.

آب معدنی آبرس: در ۱۱ کیلومتری سراب که به صورت آب و گاز از زمین بیرون می زند و مورد استحمام است.

آب گرم خلخال: در قسمت پایین تپه از سنگ های آهکی و قسمت بالا از سنگ های آذرین بیرون می زند.

دریاچه ها و رود خانه ها:

دریاچه نئور: دریاچه ی نئور در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل در ارتفاع ۲۷۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است.

دریاچه شورابیل: این دریاچه در دو کیلومتری جنوب شهر اردبیل واقع شده است. مساحت این دریاچه ۱۲۰ هکتارمی باشد.

تالاب گنجگاه: تالاب گنجگاه در فاصله ی ۸۰ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع شده است . پرندگانی نظیر چنگر و آبچیلیک از جمله پرندگان این تالاب به شمار می روند.

تالاب شورگل: تالاب شورگل در ۳ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع شده است.

تالاب نوشار: این تالاب در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع است و زیستگاه پرندگان مهاجر است.

از دیگر تالاب های استان اردبیل می توان از تالاب ملا احمد و تالاب پیرالقیر نام برد.

رود خانه ارس: از ۱۰۷۲ کیلومتر طول این رود خانه ۴۱۰ کیلومتر آن نوار مرزی بین المللی را تشکیل می دهد. از دیگر منابع آبی استان می توان از بالیقلی چای ورود خانه قره سو و همچنین آبشار گورگور سبلان و چشمه های آب معدنی و مراکز درمانی استان اردبیل مانند : چشمه های آب معدنی سرعین ، آب گرم قره سو ، چشمه ی اسد ، چشمه ی گل علی ، چشمه ی خلخال ، چشمه ی ایلاوند ، آب گرم گاومیش گلی ، آب گرم ساری سو نام برد که هر ساله گردشگران و مسافران را جهت سیاحت و استحمام پزشکی شفا بخش جلب می نمایند.

نواحی جنگلی : جنگل های موجود در استان اردبیل که عمدتاً در قسمت شرق و جنوب شرقی در حد فاصل استان گیلان واقع شده اند اکثراً غیر تجاری می باشند. پوشش گیاهی آن بین ۹۰ – ۲۰ درصد بود و در بیش تر مناطق موضعی و پراکنده هستند علاوه بر جنگل های مذکور توده های غیر متراکم جنگلی در ناحیه ی شمال و شرق و غرب سیلان به ویژه در منطقه ی انزان و هم چنین جنوب غربی خلخال ( بخش خورش رستم و در کنار رود خانه ی مرزی ارس وجود دارد که حفاظت و احیاناً آن ها تأثیرات اکولوژیکی مؤثری می تواند داشته باشد.

مساحت پارکهای جنگلی استان ۶۱۹۶۸۱۶ اردبیل ۴/۲۶ – پارس آباد ۵/۴۵۵ خلخال ۴۰۰۷۱ کوثر ۵/۶۳۲۳ مشکین شهر۳ /۹۱۲۱۲ مغان ۴/۷۲۲  نمین ۵۱۱۵۷۶

گردشگاه های طبیعی:

مراتع: استان اردبیل دارای حدود یک میلیون و صد و پنجاه هزار هکتار مرتع می باشد که سیصد هزار هکتارش از گونه ی کوهستانی و چهارصد و نود هزار هکتار از گونه ی کوهپایه ای و سیصد و شصت هزار هکتار آن از گونه ی دشتی و بیابانی می باشد. دشت مغان دارای مهمترین مرتع گرمسیری قشلاقی است اما بخش جنوبی آن سرد تر و ییلاقی می باشد. در ناحیه ی مشکین مراتع سردسیری و دشت مغان مراتع گرمسیری و سردسیری می باشند. مراتع سبلان و دامنه هایش خیلی خوب است. در منطقه ی اردبیل در نزدیکی بلندی های تالش مراتع با اهمیتی وجود دارد. در پیرامون اردبیل و در منطقه ی خلخال و مراتع سرشناس به سردل در کوه های آغ داغ و در اطراف رود قزل اوزون مراتع خوبی وجود دارد.

جنگل فندق لو: که در حدود ۲۵ کیلومتی شهر اردبیل و در حوالی شهر زیبای نمین در مجاورت جنگل های همیشه سبز شمال، منظرگاه بی بدیل و کم نظیری از موهبت رب جلیل را در پهنه ای از فرش زمین گسترده است به لحاظ وجود تنوع گیاهی فراوان و داشتن حدود ۹۲ گونه ارزشمند از گیاهان و گل های مختلف و نیز انبوه درختان فندق و ازگیل ، یکی از مناطق مهم دیدنی و سیاحتی استان زیبا طبیعت اردبیل است. جنگل با صفای فندق لو با ویژگی های اقلیمی و آب و هوایی منحصر به فرد و بارش سالانه حدود ۶۰۰ میلی متر باران در آن همواره سرسبز و شاداب می نماید و حریر منقشی از گل های رنگارنگ را در پهن دشتی مصفا در برابر دیدگان خلق خدای می گشاید که در نوع خود در جهان بی نظیر و سیاحت گاه و تفرج گاه صد ها هزار نفر از علاقه مندان به طبیعت افسون گر است.

ییلاق سردابه: آب گرم معدنی و شفا بخش سردابه که معروف ترین آب گرم معدنی شهرستان اردبیل بعد از آب گرم های معدنی سرعین است و سالانه ده ها هزار نفر از هموطنان مشتاق طبیعت را در آغوش گرم خود نوازش می دهد، دارای چشمه ی بزرگی با آب لطیف، ۶۵ درجه سانتی گراد حرارت و خاصیت شفا بخش خاصی است که گویا بسیاری از آن در درمان نوعی یرقان بهره ها گرفته اند.

چشمه سردابه: چشمه سردابه در یک کیلومتری شمال دهکده وکیل آباد در دره وسیعی قرار دارد. فاصله آن تا اردبیل تقریباً ۲۴ کیلومتر است. این مسافت از اردبیل تا دهکده ایمی جه ۱۲ کیلومتر است. آب این چشمه از کف استخر بزرگی که با گاز ئیدروژن سولفوره همراه است از چندین شکاف طبیعی زمین خارج می گردد . آب پس از خروج از استخر اولی وارد استخر دیگر شده و از آنجا به پایین دره جریان می یابد. ارتفاع چشمه از سطح دریا ۱۸۲۰ متر می باشد. آب کانی سردابه آبی است گوگردی و نیمه گرم که حرارت آن ۵/۳۶ درجه است. بوی آن بد ، اما بسیار زلال می باشد. آب گرم سردابه در ردیف آبهای سولفاته کلسیک و گوگردی است و مقدار قابل توجهی گازکربنیک دارد. آب سردابه رنگ کدر شیری، بوی هیدروژن سولفوره ، و مزه گزنده و ملحی دارد.

جنگل خلخال: در حالی که شور سرمستی از جمال دلربای طبیعت فرح بخش، در وادیی از حیرت، حیرانمان کرده است، شوق دیدار یکی دیگر از مناظر بی بدیل، چنان بیقرارمان می کند که بی توجه به خستگی راه و رنج سفر، با اشتیاق فراوان به سوی مفرش همیشه جاوید جنگل زیبای خلخال روانه می شویم.

دریاچه آت گلی: یکی دیگر از نقاط شگفت و مرموز کوهستان افسانه ای سبلان و دریاچه ی دیدنی و اسرارانگیز« آت گلی» در دامان زیبای این منشأ برکات است. پس از طی راه دور و درازی در مسیر اردبیل به مشکین شهر رو به سوی مقصد تازه ای در دامان پر برکت سبلان سر افراز حرکت می کنیم. کمی بالاتر از روستای « لنج آباد» آخرین آبادی آرمیده در آغوش پر مهر سلطان سبلان دریاچه ی آرام و پر راز و رمز آت گلی با آرامش خاصی نمایان می شود.

پارک جنگلی مشکین شهر: در سیر و سفر به دیار آشنای مشکین شهر، سری به یکی از منظرگاه های استثنایی و بی نظیر این خطه زیبا در اطراف خیال انگیزش می زنیم. دره ی دلربا و بسیار زیبای « خیاوچای» و« پارک جنگلی» مشکین شهر در جنوب شرقی این شهر تاریخی و زیبا طبیعت، دره ی بسیار طولانی و خوش منظری است که دو سوی آن را  ده ها هزار اصله درخت از انواع گوناگون و گونه های مختلف سبزینه ها چنان دل انگیز و با صفا پوشانده است که هر بیننده ای را در زیبایی استثنایی اش  واله و حیران می کند.

سواحل دیدنی و زیبای دریاچه نئور: وسعت این دریاچه بیشتر از ۲۲۰ هکتار و شامل دو دریاچه کوچک به مساحت ۴۰ هکتار و بزرگ به وسعت ۱۸۰ هکتار است که در فصل پر آبی به هم می پیوندند و دریاچه ای واحد را تشکیل می دهند. بیشترین عمق دریاچه ۵/۵ متر و میانگین عمق آن سه متراست.

حواشی دریاچه ی شورابیل: سواحل دریاچه شورابیل از جمله مراکزعمده ی جذب گردشگر در سال های گذشته بوده است. وسعت این دریاچه ۱۲۰ هکتار است که در فاصله دو کیلومتری جنوب شهر اردبیل واقع شده است. آب این دریاچه شور و برای کشاورزی نیز غیر قابل استفاده است.

سواحل رود ارس: واژه ی ارس که در زبان آذری « آراز» خوانده می شود، نام یکی از مهم ترین و پر آب ترین رود خانه های شمالی کشوراست که از غرب جلفا تا اصلاندوزمان در استان اردبیل در طول نوار مرزی ایران و جمهوری آذربایجان جریان دارد، که سرانجام به دریای خزر می ریزد. دو سد بزرگ بر روی این رود خانه بسته شده است و در پشت سد ارس یک مخزن بزرگ آب وجود دارد که در فصل بهار سرشار می شود.

گردشگاه های رود خانه بالیقلی چای: طول این رود خانه در حدود ۷۵ کیلومتر است که تقریباً ۵۰ کیلومتر آن در ارتفاعات و ۲۵ کیلومتر دیگر در بخش جلگه ای جریان دارد. بالیقلی چای رود خانه ی ماهی دار اردبیل از چشمه سارها و برف های ذخیره شده در دامنه های جنوبی کوه سبلان و دامنه های شمال غربی رشته کوههای بزغوش سرچشمه می گیرد و از شهر اردبیل می گذرد و به رود خانه قره سو می ریزد. کشاورزی و زراعت در بیشترین مناطق روستایی اردبیل با برخورداری از آب این رود خانه توسعه یافته است.

کناره های رود خانه قره سو: رود خانه قره سو از مهم ترین رود خانه های مشکین شهر، دشت مغان و اردبیل است که به رود ارس می ریزد. رود خانه ی قره سو با جریان سیلابی شدیدی از ارتفاعات سرازیر می شود و همواره همراه با فشار زیاد جریان می یابد. طول این رود خانه در حدود ۱۱۰ کیلومتر است.

آبشار گورگور سبلان: این آبشار در یکی از زیبا ترین نقاط طبیعی استان یعنی کوه سبلان قرار دارد و دارای در حدود ۱۲ متر ارتفاع و ۲۰۰ متر مربع محوطه گردشگاهی است.

مناطق حفاظت شده:

استان اردبیل دارای منطقه ی حفاظت شده به مساحت ۶۹۰۵ هکتار، دارای دو اثر طبیعی، یک منطقه ی حفاظت شده است.

۱- شیروان دره سی: در حدود ۷۵ کیلومتری و در ۲۰ کیلومتری جنوب خاور شهر مشکین شهر است که در آن زیستگاه دائمی جانوران وحشی چون کل و بز، خوک ، روباه ، فاخته ، کبک دری ، خرس قهوه ای ، خاکستری ، گرگ ، خوک و لاشخور به سر می برند.

۲- موویل: در جنوب مشکین و در خاور کوه های هرم ساوالان قرار گرفته که در آن قوچ ، میش ارمنی ، کل ، بز ، کبک دری ، خرس قهوه ای ، خاکستری ، گرگ ، خوک و لاشخور به سر می برند.

۳- هوشنگ میدانی: در دامنه ی شمال باختری سبلان به بلندی ۷۲۵ متر زیستگاه جانورانی چون کبک ، قوچ و میش ارمنی است.

۴- خروس لو: با مساحتی حدود ۱۲۰ کیلومتر مربع در ۹۵ کیلومتری شمال خاوری مشکین که در آن کل ، بز ، گرگ ، خرگوش ، روباه ، باقرقره ، هوبره به سر می برند.

۵- آقا بابا: به مساحت حدود ۷۰ کیلومتر مربع در ۸۳ کیلومتری شمال خاوری مشکین شهر است که در آن کل ، بز ، گرگ ، خوک ، خرگوش ، روباه و کبک به سر می برند.

۶- ارباب کندی: با حدود ۶۰ کیلومتر مربع در ۳۲ کیلومتری جنوب خاوری مشکین ، زیستگاه خوک ، خرس ، گرگ ، روباه ، کل و بز، قوچ و میش ، خرگوش و کبک دری است.

۷- حرم داغی: به مساحت حدود ۵۹ هزار هکتار در شهرستان اردبیل که پلنگ ، خرس قهوه ای کل ، بز، سمورجنگلی ، خرگوش ، گراز ، گرگ و عقاب طلایی در آن به سر می برند.

۸- گند نمن: در حدود سی هزار هکتار در شهرستان مشکین شهر ، گیاهانی چون فندق ، گردوی وحشی ، زرشک و زیستگاه جانورانی چون پلنگ ، گراز ، کل ، بز ، خرس ، سیاه گوش ، شوکا ، گرگ ، روباه و پرندگانی چون سبزقبا ، زنبورخوار، دارکوب ، مار ، مارمولک و گونه هایی ماهی چون کپور، سفید کولی و سیاه کولی .

۹- حاجی لو . ۱۰ – تبنق . ۱۱ – حسن دره سی . ۱۲-  ساربانلار . ۱۳- آق داغ

تالاب های:

۱- تفریحگاه تالاب گنجگاه: تالاب گنجگاه در فاصله ۸۰ کیلومتری جنوب شرقی اربیل واقع شده است که سرسبزی و خرمی آن کم نظیر است و پرند گانی نظیر چنگر و آبچیلیک و کله سبز از جمله پرندگان آن به شمار می آیند .

۲- تفریگاه تالاب پیرالقیر: این تالاب در ۱۰ کیلومتری شهرستان اردبیل و در ارتفاع ۱۴۵۰ متری واقع شده و محل زیست چنگر و خوتکای سفید است.

۳- تفریحگاه تالاب نوشار: محوطه ی اطراف این تالاب که به صورت چمنزار است. در فصل زمستان و بهار زیستگاه انواع پرندگان قرارمی گیرد و در دیگر فصل ها نیز به عنوان چراگاه دامداران رمه گردان ها مورد استفاده واقع می شود .

۴- تفریحگاه تالاب شورگل: تالاب شورگل در ۳ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع است و در فصل بهار شرایط زیستی مناسب را برای جلب پرندگان مهاجر به وجود می آورد.

۵- تفریگاه تالاب ملا احمد: این تالاب در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع شده است که محل زیست پرندگان بومی و مهاجر نظیر اردک کله سبز، اردک سرسیاه ، آنقوت، اردک طالشی ، سار ، قیزقوشی و مرغ کور است.

۶- تالاب قره گل: در بلندی ۲۸۳۰ متری از سطح دریا به قطر ۳۰۰ متر قرار گرفته و شکل گیری به واسطه ی جمع شدن آب برف ها و سیلاب می باشد. عمق گود ترین نقطه اش را سه متر گفته اند. این تالاب زیستگاه برخی از پرندگان مهاجر و زیستگاه تابستانی آن قوت است.

۷- تالاب گنجگاه: در ۸۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر اردبیل و زیستگاه پرندگانی چون چنگر، آبچلیک و غیره است.

قلعه و تپه ها:

در ارتفاع شرقی دره باغ نوروز مشگین شهر، قلعه ای است که با شیب تندی به رود خانه خیا و چای منتهی می شود و در مقابل ارتفاع سنگ نبشته پهلوی ساسانی قرار گرفته است . محوطه بسیار بزرگی است با چهار دیوار خشتی، گلی و آجری که بر پایه سنگی استوارشده است. این بنا سه برج دارد و سه دیوار قلعه به شکل مستطیل ، به اندازه ۱۱۰×۲۳۰ متر . که در سه قسمت آن تأسیساتی حجره مانند و طویله و آخورهای متعددی ساخته شده اند و نشانه آن است که هر حجره برای مردی و اسبی در نظر گرفته شده .

تپه ی باستانی آریا: در۲۴ کیلومتری اردبیل که از هزاره ی اول بیش از میلاد می باشد.

آیری زمین: تپه ی نخود به ابعاد ۱۰۰×۱۰۰ متر در کنار روستای شیخ لر دهستان اجارود شهرستان گرمی که در آن خمره ای یافت شده که درون آن تعدادی گردن بند ، عقیق و شیشه در پوسته ، ابریقی سفالی و آثار مفرغی ، ابزار آلات آهنی  به دست آمده که به نظر می رسد مربوط به دوره ی اشکانی است.

اولی تپه سی: در ۱۰ کیلومتری شمال باختری اردبیل در روستای جبه دار .

بولان تپه: در ۵ کیلومتری شهر نمین مربوط به هزاره ی اول ق م .

تپه ی درق: در۲۷ کیلومتری خاور شهر گرمی در روستای پیه درق ، سه تراشه و چند خمره مرده با مقادیری اشیاء دوره ی اشکانی به دست آمده است.

چوجیران: آثاری از دوره ی سکاها از جمله دو کوزه  و دو آبریزه.

حاتم پیه درق: در ۲۷ کیلومتری خاور شهر گرمی در دهستان اجارود خاوری ، خمره ها و ظروف اشیائی کشف گردیده که در آن ها ابزار جنگی و تیغه ی بسیار پهن آهنی و ۴ مجسمه ی تو خالی سفالی و ابزار زینتی مربوط به قرن اول و دوم میلادی.

تپه باستانی حاجی سفیر: در ۵ کیلومتری شهر نمین مربوط به دوره اول ق م.

تپه ی خرمن: در ۲۷ کیلومتری جنوب باختری مشکین شهر در شمال روستای شیخ لار، گورخمره ، گورسنگی ، اشیاء سفالی ، گردنبند شیشه ای ، سنگ های عقیق ، گوشواره ، آویزه ، دستبند نقره و اشیاء سفالین و شیشه ای مربوط به پارت ها.

تپه ی خرمن: در ۲۶ کیلومتری جنوب شهر گرمی: ظاهراً بخشی از این تپه مربوط به انبار غله بوده ، علاوه بر این خمره ها و اشیاء سفالین و شیشه ای مربوط به دوره ی اشکانی پیدا شده است.

سایین تپه: در دهستان یورتچی خاوری بخش نیر مربوط به هزاره اول ق م.

تپه سرقین: در ۲۰ کیلومتری باختر شهر اردبیل در دهستان سبلان.

سربند تپه: در روستای سربند بخش مرکزی نمین مربوط به دوره ی اشکانی تا اسلامی در آن یافت شده است.

تپه ی شمس آباد: در ۲۵ کیلومتری باختر شهر اردبیل در روستای شمس آباد دهستان یورتچی مربوط به دوره ساسانی و اوایل دوره ی اسلامی در آن به دست آمده است.

تپه قره شیران: در۳۶  کیلومتری شهر اردبیل آثاری از ۷۰۰ تا ۸۰۰ ق م در آن یافت شده است.

تپه ی قوشاتپه: در ۵ کیلومتری نمین مربوط به هزاره ی اول ق م

تپه کناری: در ۱۲ کیلومتری شهرنمین درم سیر راه اردبیل – آستارا مربوط به هزاره ی اول ق م

تپه کرکرق: در ۲ کیلومتری راه اردبیل – آستارا قرار دارد.

تپه کن یری: در ۲۶ کیلومتری شهرگرمی در روستای شیخ لر ، ۳ خمره ٩تااز �۲-�ه وکیل آباد در دره وسیعی قرارgt;

۱

تپه کن یری: در۲۶ کیلومتری شهرگرمی درروستای شیخ لر، ۳ خمره وهمچنین اشیاء فراوانی ازجنس سفال، شیشه، برنزبه دست آمده است.

گیشتاغ اوستی: در۳۲ کیلومتری روستای وان جنوبین دردهستان اجارود بخش مرکزی شهرستان گرمی، سکه های ازفرهاد پنجم شاه اشکانی وغیره به دست آمده است.

نارنج تپه: در۳ کیلومتری راه اردبیل – مشکین درنزدیکی روستای سامیان دهستان کلخوران سفال هایی به دست آمده آن مربوط به هزاره ی اول ق م است.

همت تپه: در۲۴ کیلومتری شمال خاوری شهرگرمی درروستای سلاله دهستان اجارود خاوری درچهارتپه ای که درآن کاوش شده، خمره های متعدد دربسته، حاوی برخی ازاشیاء ازقبیل: ابزارچوبی، پارچه، سبد، حصیرمربوط به دوهزارسال پیش ودوسکه مربوط به شاهان اشکانی قرن اول میلادی.

دخمه ها وخانه های سنگی: دخمه ای با درورودی واتاقک دردیواره، تپه ی رسوبی روستای ویند کلخوران که درآن تصاویرفراوانی یافت شده است.

خانه های سنگی: دردل کوه رسوبی درویند کلخوران که درآن اشیاء سفالی نخودی با لعاب وسفال نخودی بدون لعاب وسفال قهوه ای روشن یا لعاب گیاهی به رنگ سرخ آجری – سفال سیاه رنگ ازگل خشن، یک قطعه سنگ مستطیل ازجنس خاران سبزقهوه ای وغیره به دست آمده است.

۲


گفتگو

  1. مريم اعتدال  پنج شنبه, ۰۶ آذر ۱۳۹۳

    باسلام وعرض احترام خدمت مسئولان شركت سازسفر،..مشتاقانه منتظرديدن جاذبه هاي استانهاى ديگه درپيج ايرانشناسي هستيم،..مؤيدوپاينده باشيد..

    (پاسخ)
  2. منیژه اعتدال  پنج شنبه, ۰۶ آذر ۱۳۹۳

    سلام ، خسته نباشید ، مثل همیشه بسیار کامل و مفید ….

    (پاسخ)

نوشتن یک نظر

Show Buttons
Hide Buttons