نوشته ها

داریوش امپراتور پارس

ارسال شده توسط :

داریوش امپراتور پارس

((زندگی نامه داریوش امپراتور پارس)) 

((سربازان جاویدان پارسی))

درسال 1886-1884هنگامی که دوباستان شناس به نامهای ژان ومارسل دیولافوی درحال کاوش دربنای تاریخی شوش بودند،به آجرهایی لعابی برخوردند که به طورپراکنده درزیرخاک مدفون شده بودند. آنها قطعه های این معمای واقعی را کنارهم چیدندواینگونه شرح دادند:«تصویرکامل شده،نیمرخ کمانگیرانی رانشان می دهد که در حال رژه رفتن هستند. آنها نیزۀ کوتاهی دردست وتیروکمانی برشانه دارند. لباس همه ی آنها رسمی ویکدست، اما دررنگهای مختلف می باشد: دامن لباس ازدوطرف چاک دارد، بالاتنۀ لباس کوتاه ودارای کمربندی درقسمت کمراست(….) آنهاگوشواره هایی درگوش ودستبندهایی طلایی دردست دارند(….) پارچه های لباس آنها بسیارگرانبهاومرغوب می باشد.» «این پارسیان راسربازان جاویدان می نامیدند(…) اگریکی ازآنان ازدنیا می رفت یابیمار می شد. دیگری جای اورا می گرفت،به نحوی که هرگز تعدادآنها ازده هزارنفرکمتریابیشترنمی شد.» این توصیفات، باآنچه کانت-کورس،مورخ رومی، یک قرن پس ازمیلاد بیان می کند مطابقت دارد، اومی گوید: «سپس، اشخاصی که پارسیان آنها راسربازان جاویدان می نامیدند، شروع به رژه رفتن می کردند. تعدادآنها درحدود ده هزارنفربود.تجمل وتحول به آنهاشکوه وجلال خاصی می بخشید: آنها گردنبندهای طلابه گردن خودمی آویختند، لباسهای زردوزی شده وپیراهنهای مرصع به جواهرات قیمتی به تن می کردند.»

((جلال وعظمت شاهنشاهی))

پادشاه کبیر، نزدیکان وصاحب منصبان عالی رتبۀ درباریاسفرای خارجی رابه طورمرتب به حضورمی پذیرفت یا ازآنهادعوت به عمل می آورد.این جلسه ها درکاخ آپادانا برگزارمی شد. این کاخ بسیاروسیع بودو می توانست جمعیتی ده هزارنفری رادرخودجای دهد.آنان که امیدبه دیداراعلیحضرت داشتند می بایست صبروشکیبایی فراوانی ازخود نشان می دادند. ابتداباید درخواستی کتبی می نوشتند ونزدرئیس گارد سلطنتی می فرستادند. سپس،منتظرپاسخ می شدند، پاسخی که گاهی ماههابه طول می انجامید. سرپاایستاده، باکمرخم یک نفربه پادشاه کبیراحترام می کند. نام این آیین پروس کنیس است. سفیران یونانی ازاینکه این تشریفات رادرمقابل یک شاه به جای آوردند بیزاربودندزیراآنان این قبیل مراسم رافقط برای خدایان خودبه جای می آوردند. شخصی که دراین نقش برجستۀ پارسه پلیس، مراسم پروس کنیس رابه جای می آورد. شایدصاحب منصبی والامقام که یونانیهابه او «رئیس هزار» می گفتند باشد یعنی که همان رئیس گارد سلطنتی. او دراین نقش برجسته دررأس هیئت مسئولین جلسه قراردارد. دربانان ومأمورین ، مدعوین دربار را با دقت بسیارمی گشتند. بالأخره دعوتی ها، هیجان زده واردآپادانامی شدند. پیش ازهرچیز آنهابایدآیین پروس کنیس رادرمقابل پادشاه به جای بیاورند. یعنی درحالیکه سربه زیر دارندوکمرراخم کرده اند بادست بوسه ای رابه سوی اعلیحضرت بفرستند. سپس هدایای خودرابه پیشگاه شاه تقدیم دارندوآنهارابه«تحویلداران هدایا» بسپارند.

داریوش کبیر برتخت سلطنت خود تکیه زده. تخت برسکویی قراردارد. اومانند کاهنان حالتی ثابت وبی حرکت به خودگرفته است. پاهایش برروی چهارپایه ای قرارداردکه ازآن برای پایین آمدن ازتختش نیزاستفاده می کند. هنگامی که پادشاه ازکاخی به کاخ دیگرمی رودفرش برای او می گسترانند. یکی ازموضوعات خاص طرزفکرهخامنشیان اینست که پادشاه خوش چهره قدبلند قوی وشجاع باشد. اگربراساس توصیفی که استرابون ازظاهرداریوش نموده قضاوت کنیم درمی یابیم که درواقع ظاهراوچندان هم بی نقص نبوده است. او می نویسد: داریوش خوش سیماترین مردان بود البته اگردرازی دستهاوساعدهایش راکه تازانوانش می رسید درنظرنگیریم». پلاتون می گوید که خواجه های دربارعلاوه بروظیفه نگهداری ازفرزندان درباریان «دست وپای آنان رانیزصاف کرده وشکل می دادند تااین بچه هاازهمه زیباترشوند». سنگتراشان وظیفه داشتند تصویری درنهایت کمال ازپادشاه کبیرارائه دهند. گزنفون فاش می کندکه داریوش برای تحت تأثیرقراردادن رعیتها ازریش وسبیل مصنوعی وکفشهای پاشنه داراستفاده می کرد: زیرا پادشاه کبیرمعتقد بود که ارباب باید از رعیتهایش متمایزباشد». برروی دیواره های خارجی وداخلی پلکانهای باشکوه که به سالن پارسه پلیس منتهی می شوند صف نیزه داران وخدمتگزاران دربارپشت سرهم درحرکتند و شکوه وجلال پادشاه کبیرودرباراورا ستایش می کنند. اما تصویرباغهای سلطنتی که پادشاه ونزدیکانش زیرسایۀ درختان نخل وسروخستگی درمی کنند جدیت وخشکی تصاویررسمی درباررا ندارد. نقش برجسته های برآمده ازمیان سنگ نهایت دقت وواقع گرایی سنگتراشان رابه تصویرمی کشد. صحنه های حضوردرپیشگاه پادشاه که درگنجینۀ پارسه پلیس یافت شد، دراصل برروی قسمت میانی پله های شرقی وشمالی آپادانا قرارداشته اند.

((زندگی دربارهمواره باضرباهنگ جشن وشادی همراه بود سورها و ضیافت های پادشاه، بارزترین این جشنهابود))

هرروز،نه فقط پادشاه ونزدیکانش بلکه تمامی اشخاص شاغل دردربارهمچون مسئولین والا مقام مدیران نمایندگان اقوام مختلف امپراطوری نگهبانان کاخ مقربان پادشاه و… دردربارغذامیخوردند. تعدادآنهادرحدودپانزده هزارنفربود اما تعداد بسیاراندکی ازآنها ازغذای پادشاه می خوردند. هیچکس به جزمادروبرادران پادشاه یا یکی ازهمسرانش اجازه نداشت دورمیزاو بنشیند. به طورکلی پادشاه تنهاغذامی خورد. اشخاص کاملامطمئن غذارابرای اومی آوردند. خدمتکارانی که مسئول آوردن غذاها بودند می بایست پیش ازاین کار حمام رفته ولباس سفیدبه تن می کردند. ساقی نیزبایدقبل ازریختن شراب درجام پادشاه خودآن رامی چشید. جهت احتیاط آب وشراب پادشاه رادرظرفهای خاص نگهداری می کردند تاکسی نتوانداورامسموم کند. دعوتیهای شخصی پادشاه (همسفرگان) درسالنی بسیارنزدیک که باپرده ای ازسالن غذاخوری پادشاه جدامی شد، غذامی خوردند. ازپشت این  پردۀ خاص آنهانمی توانستند پادشاه راببینند امااومی توانست آنهاراتحت نظرداشته باشد. آنهامی خوردندوتاآنجاکه می توانستندبه سلامتی هم شراب می نوشیدند. هرشب پس ازپایان مراسم شام دربانان می آمدندواسامی تمامی کسانی که آن شب درمراسم شرکت داشتند رااعلام می کردند. ازمیان تمام ضیافت های پادشاه  جشن تولداوازاهمیت خاصی برخورداربود. «فقط این زمان بودکه پادشاه سرش راعطرآگین می کردوبه پارسهاهدیه می داد.(…) رسم براین بودکه دراین روزپادشاه هرخواسته ای رااجابت می کرد»(هردوت). درکتاب استرشرح مفصلی ازجشن باشکوه آشوئروس(خشایار) که هفت روزپیاپی درباغ کاخ سلطنتی برگزارشده بوده آمده است. ضیافت ها برای پادشاه فرصتی برای تقسیم ثروت به وجودمی آورد. هرروزهزاران سربازازاین طریق غذا می خوردند. مهمانان نیز پس ازاتمام جشن با انواع خوراکیها و ظرفهای گرانقیمت قصرراترک می کردند.

(پیاله ای ازجنس نقره مزین به تصاویرشخصیتهای سلطنتی دیده می شود) درآن زمان داشتن عنوان همسفرگی باعث افتخاروازنظراقتصادی مزیتی غیرقابل انکاربود. «تخت های طلاونقره، گسترده وغذاها درفضایی سرشارازشکوه وجلال آماده برمیزهای طلاونقره…..» تجمل وسازماندهی دقیق سورهای پادشاه شباهت بسیاری بایکی ازنقش برجسته های آشوریان که دربارآشوربانیپال رابه تصویر می کشد دارد. نام این نقش برجسته «استراحت زیردرخت مو» است. هنگامی که پادشاه کبیربه شهرهای دیگرمی رفت مسئولین این شهرهاوظیفه داشتندبه روش پارسه پلیس وشوش ازپادشاه پذیرایی کنند. برای این کارمردم این شهرهاماههاکارمی کردندوتدارک می دیدند آذوقه انبارمی کردندوظرف وظروف می ساختند. پارسیان هنگام بازگشت این ظروف راباخودمی بردند. «هرآنچه من فرمان می دهم،مردم من انجام می دهند هرچندبسیارطاقت فرساباشد.»

((پادشاه در«باغ بهشت های سلطنتی مرتبا ًبه شکارمی رفت))

این«باغ بهشت ها»هم استراحتگاه بودند هم درآنجاباغبانی می کردندوهم برای شکارازآنهااستفاده می شد. هزاران حیوان وحشی درآنجاگردهم آورده بودندوپادشاه درمقابله باآنها قدرت وشجاعت خودرابه رخ می کشید. این باغهادرهمۀ استانهایافت می شد. پادشاه تمام اشخاص دربارازجمله سیصدوشصت معشوقه اش راهمراه خودبه شکارمی برد. بااین همه فقط سرسپردگان اجازه داشتندبه اونزدیک شوند. آداب شکاراینگونه بودکه همیشه اولین تیرراپادشاه پرتاب می کرد. همچنین نزدیکان وظیفه داشتندحافظ جان پادشاه باشند. رعایت این دوقاعدۀ نانوشته گاهی سخت بود. اردشیراول مگابیزرابه جرم اینکه پیش ازاوشیری راکشته بود به مرگ محکوم کرد. گرچه اوراعفوکرداماتمامی عناوین والقابش (ازجمله همسفرگی باپادشاه) راازاوبازپس گرفت واورابه جزیره ای درخلیج فارس تبعیدکرد.برعکس تیری باز درجمع مقربان قرارگرفت زیراهنگامی که چندحیوان درنده به ارابۀ اردشیردوم حمله ورشده بودندشجاعت به خرج دادوباآنهاروبروشد. آداب شکاردرزمان اردشیردوم کمی آسانترشده بود. درزمان هخامنشیان مرسوم بودکه باغهای وسیعی می ساختند. این باغهاراازطریق چشمه هایاکانالهاآبیاری می کردند. آشوریان نیزهمانطورکه ازنقش برجسته هاوکتیبه هایشان برمی آیداین کارراانجام می دادند. پارسهابه این باغها«باغ بهشت» می گفتندکه درتمامی استانهایافت می شد. کاروان سلطنتی می توانست دراین باغهانفسی تازه کند. شکاربرای پادشاه درواقع فرصتی بودکه دلاوری وشجاعت خودرانشان دهد. صحنه های شکاربه کرات برروی مهرهای سلطنتی حک می شد. یک مهرمنحصربه فردداریوش، اورا سواربر  ارابه اش وکمان به دست درحالیکه تیری رابه سمت شیری غول پیکرنشانه گرفته نشان می دهد. اینشیربرروی پاهایش بلندشده وشیرکوچکتری درزیرسم های اسب پادشاه له شده است. این صحنه درواقع توانائیهای پادشاه رابه تصویرمی کشد. این مهره ها،سیمای جلال پادشاهی داریوش رادرسرتاسرامپراطوری منتشرمی کردند.

((آیامی دانید «داریوش پادشاه چه سرزمینهای بیشماری راتحت سلطۀ خود داشت؟»))

برگرفته از کتاب داریوش امپراتور پارس / مولف پیربرایان (انتشارات زرین مهر)

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons