نوشته ها

انتصاب سرپرست پایگاه محوطه تاریخی زیویه سقز

ارسال شده توسط :

انتصاب سرپرست پایگاه محوطه تاریخی زیویه سقز

طی حکمی از سوی معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و صنایع دستی کشور آقای علی هژبری به عنوان سرپرست پایگاه و محوطه تاریخی زیویه سقز منصوب شد.

قلعه زیویه در فاصله تقریبی ۵۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر سقز و یک کیلومتری شمال روستایی موسوم به همین نام بر روی تپه‌ای طبیعی قرار گرفته است. این تپه که یکی از تپه‌های منفرد منطقه نیز بشمار می‌آید در بخش قاعده آن دارای سطح نسبتاً وسیعی به مساحت ۴۰ هکتار است که از جوانب مختلف آن مابین ۸۰ تا ۱۱۰ متر از سطح زمینهای اطراف خود ارتفاع دارد، بخش شمالی تپه دارای شیب نسبتاً تند و شدیدی است و در بخش جنوبی آن نیز علاوه بر شیب زیاد، قسمت اعظمی از این قسمت حالت صخره ای و سنگی دارد و در کمره این قسمت دهانه غاری مشخص است که در گذشته به دهلیزها و دالانهای طبیعی زیر تپه وارد میشده و هم ‌اکنون مسدود است، تنها راه دسترسی سهل و ساده به تپه در بخشهای شرقی و تا حدی غربی تپه می‌باشد، که در گذشته نیز ورودی اصلی قلعه را در قسمت شرقی تپه ساخته‌اند.

چنین وضعیتی از لحاظ فرم تپه و موقعیت استراتژیکی و تدافعی آن بطور حتم مورد توجه سازندگان قلعه در دوران تاریخی قرار گرفته و با این نگرش چنین قلعه عظیمی بر روی این تپه ساخته شده است.

برای اولین بار نام زیویه در سالنامه‌‌های آشوری مربوط به سارگن دوم شاه مقتدر آشوریان آورده شده و این شاه آشور از تهاجمات و یورشهای خود برای سرکوب اقوام ساکن در منطقه زاگرس در قرون هشتم و هفتم ق. م ذکر نموده و بیان گردیده که در طی این جنگلها علاوه بر تصرف ایزیرتو پایتخت مانتائیها و شکست ایرانزو شاه مقتدر آنها در قلعه مهم مرکزی مانتائیها بنام ایزیپیه (زیپیا یا زیپیه) و آرمائیت نیز تصرف و به آتش کشیده شده است.

اکثر قریب به اتفاق باستانشناسان را عقیده بر این است که ایزیپیه یا زیپیای ذکر شده در سالنامه مذکور همین زیویه فعلی بوده و در این موضوع شکی وجود ندارد.

اعتبار و شهرت زیویه بدنبال کشف اتفاقی که در سال ۱۳۲۵ شمسی رخ داد، صورت گرفت که در نتیجه بارندگیهای شدید منطقه بخشی از خاکهای منتهی به صخره جنوبی تپه در بخش بالایی آن فرو ریخت و تعدادی از اشیاء طلایی آن از زیرخاک نمایان گردید و این اتفاق سبب گردید تا شخصی بنام «ایوب ربنو» بتواند مجوز یک سری حفاریهای تجارتی را بمدت هشت سال و بنا به گفته اهالی هر سال بمدت هشت الی نه ماه برای این اثر شاخص از دولت وقت اخذ نموده و در حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد سطح تپه را زیر ورو و غربال و آنچه از آثار، شواهد و مدارک تاریخی بدست می‌آورد را به تاراج ببرد. که این آثار هم‌اکنون زینت‌بخش بسیاری از موزه‌ها و گالریها و مجموعه‌های خضوضی دنیا از جمله موزه لوور پاریس، موزه برتانیا، موزه ارمیتاژ لینگراد، موزه مقر و پلتین آمریکا و … بوده و تعدادی اندک نیز در موزه ملی ایران (موزه ایران‌باستان) نگهداری می‌گردد.

پس از این ماجرا حفاریهای علمی و کاوشهای باستانشناسی در سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی بمدت سه‌فصل و در فاصله سالهای ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۶ شمسی به سرپرستی آقای نصرت‌ا.. معتمدی انجام گرفت و پس از وقفه‌ای ۱۷ ساله مجدداً از سال ۱۳۷۳ از سر گرفته شد و تا سال ۱۳۸۱ همه‌ساله تداوم یافت.

در طی این مدت هیأت کاوش موفق گردید که بخش اعظمی از بنای یک قلعه نظامی و حکومتی را که مشتمل بر فضاهای گوناگون معماری قلاع تاریخی آن دوران است، از زیرخاک آزاد نموده و هرچند تخریبها و ویرانیهای حاصل از حفاریهای تجارتی بصورتی بود که در برخی از مواقع سردرگمیها و آشفتگی‌های فراوانی را در امر حفاری بوجود می‌آورد، بتوانند به آنچه که در حفاریهای تجارتی توجهی به آن نگردیده، دست یافته و آثاری از این بنای عظیم نمایان گردد.

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Hide Buttons