نوشته ها

تکیه بیگلر بیگی

ارسال شده توسط :

تکیه بیگلر بیگی

تکيه بيگلربيگي (استان کرمانشاه)

عمارت تکيه بيگلربيگي در بافت قديمي شهر کرمانشاه، در خيابان مدرس، مقابل مسجد جامع قراردارد. ساخت اين تکيه در سال 1309 توسط عبدالله خان فراش باشي ملقب به بيگلربيگي از مقامات مشهور و منتفذ کرمانشاه در دوره قاجاريه شروع و عمليات ساختماني آن در سال 1315 به اتمام رسيد.
تکيه بيگلربيگي يکي از زيباترين بناهاي ساخته شده استان کرمانشاه در دوره قاجار است که مزين به کتيبه‌ها، تزئينات و آجرکاري‌هاي است که نمايي چشم نواز را بوجود آورده است. تکيه بيگلربيگي داراي سه ورودي است که ورودي اصلي آن در جبهه جنوب شرق قرار دارد و سر در اين ورودي به وسيله مقرنس‌هاي گچي و گچبري‌هاي برجسته تزيين شده هم‌چنين در دو طرف ورودي دو رديف طاق نما ديده مي‌شود.
پس از سردر ورودي فضاي هشتي قرار دارد که در ديواره‌هاي اين فضا، طاقچه‌هايي ايجاد شده و سقف آن با رسم بندي‌هاي آجري تزيين شده و پس از هشتي دالان نسبتا درازي قرار دارد که به حياطي اصلي تکيه منتهي مي‌شود سقف دالان نيز با تزئينات مزين شده است. ورودي ديگر تکيه بيگلربيگي از طريق کوچه بن بست جبهه شمالي است که از طريق اين ورودي مي‌توان به فضاهاي مسکوني ضلع شمالي تکيه دسترسي پيدا کرد. تکيه بيگلربيگي داراي حياط نسبتاً وسيعي است که کف آن در حدود دو و نيم متر پايين تر از خيابان قراردارد و در وسط حياط حوض بزرگي ديده مي‌شود که اين حياط در ايام محرم انبوه عزاداران را در خود جاي مي دهد. اطراف حياط به وسيله فضاهاي متعددي احاطه شده که فضاهاي بخش‌هاي شرقي و جنوبي حياط کارکرد مسکوني داشته و در بخش غربي نيز گنبد خانه حسيني قرار گرفته، بخش شرقي حياط شامل فضاهاي دوطبقه است. داخل هر يک از اين اتاق‌ها طاقچه‌هاي متعددي ديده مي‌شود که ارتفاع فضاهاي طبقه دوم يک و نيم متر است. در ضلع شمال شرقي حياط، مطبخ قرار دارد که در ايام محرم جهت تهيه غذاي عزاداران مورد استفاده قرار مي‌گرفته، در اين بخش مجموعه‌اي از اتاق‌ها قرار دارد که بخش جنوبي حياط نيز شامل چهارفضا است که سه فضاي آن داراي ارسي است، راه دسترسي به اين فضاها از طريق پلکان سنگي داخل حياط است. بخش شمالي حياط داراي دو طبقه و يک زيرزمين است. زيرزمين تکيه شامل حوضخانه محل استراحت تابستاني و تعدادي اتاق است. سقف حوضخانه و استراحتگاه تابستاني با تيرهاي چوبي و تخته کوبي پوشيده شده و اتاق‌هاي اطراف داراي طاق هاي آهنگ آجري است، سقف هر يک از اين اتاق‌ها با گچبري‌هاي زيبايي تزيين شده‌اند. در طبقه اول بخش شمالي، شاه نشين قرار دارد و اطراف آن را فضاهاي متعددي احاطه کرده، فضاي شاه نشين مشرف به حياط داراي ارسي چوبي بسيار زيبايي است. قسمت داخلي شاه نشين نيز با تزئينات گچبري مزين شده، نقوش ايجاد شده شامل طرح‌هاي هندسي، نقوش گياهي، قاب بندي‌ها، نبش عقاب و ستون‌هاي گچي است. در بخش فوقاني شاه نشين قاب گچي ديده مي‌شود که در داخل آن جمله ( يا ابا عبدالله الحسين) و تاريخ 1262 نوشته شده و به نظر مي‌رسد تاريخ مذکور زمان تکميل گچبري‌هاي تکيه بوده است، احتمالا از اتاق شاه نشين جهت پذيرايي و ملاقات افراد با بيگربيگي استفاده مي شده و اتاق‌هاي اطراف شاه نشين و طبقه فوقاني که داراي تزئينات گچي است فضاي استراحت بوده است. مهمترين قسمت تکيه بيگلربيگي، بخش غربي آن است و گنبدخانه حسينيه در آن قراردارد، اين قسمت شامل ايوان نسبتاً بزرگي است که از طريق يک رشته پلکان سنگي سه پله اي به حياط تکيه راه دارد. در جلوي ايوان دو ستون چوبي نسبتا بلند و دو ستون نما ديده مي‌شود، همچنين سرستون‌هاي آنها از نوع سرستون‌هاي بيزانس است که با گچبري‌هاي گل و گياه تزيين شده، سقف ايوان نيز داراي تزئينات منبت کاري است. از طريق يک در بزرگ چوبي با ارسي زيبا مي توان وارد فضاي اصلي حسينيه شد، حسينيه فضايي دوطبقه و در هر طبقه آن شش اتاق ساخته شده است سقف حسينيه داراي پوشش گنبدي است که نماي بيروني و نماي داخلي آن شيرواني و نماي داخلي آن با آيينه کاري‌هاي زيبا تزيين شده است.
در هريک از گوشواره‌ها فضاي حسينيه پنجره‌اي با اتاق هلالي و جود دارد و اطراف آن به وسيله آيينه کاري جملات « لا اله الا الله، محمدرسول الله » و « علي ولي الله » نوشته شده است از ديگر تزيئنات فضاي حسينيه ستون نماهاي گچي، طرح‌هاي هندسي، نقوش گياهي و قنديل‌هاي شمع سوز است. در ضلع جنوبي حسينيه، ارسي زيبايي با شيشه‌هاي الوان وجود دارد که حسينيه را به حياط کوچکتري مرتبط مي سازد و از طريق اين حياط مي توان وارد مجموعه حمام بيگلربيگي شد. به طور کلي در گرداگرد حياط مرکزي عمارت تالارها و اتاق‌هايي ساخته شده است که تالار آيينه کاري شده است اين بنا از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در سال 1383 موزه‌اي با عنوان خط و کتابت در محل تکيه بيگلربيگي افتتاح شده است که در اين موزه اسناد و مدارک و مستندات تاريخي و نسخ خطي نگهداري و در معرض ديد بازديدکنندگان قرار گرفته است و علاوه بر اين موزه پارينه سنگي زاگرس که تنها موزه پارينه سنگي خاورميانه مي‌باشد در اين تکيه قرار دارد.

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons