نوشته ها

سد باستانی داریوش هخامنشی

ارسال شده توسط :

سد باستانی داریوش هخامنشی

(( گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری فارس ))

 سد باستانی داریوش کبیر در شهرستان مرودشت بخش درودزن و 800 متری جنوب روستای درودزن واقع شده است .  سد داریوش كه به نام « سنگ دختر » نیز نامیده می شود، در ایران منحصر به فرد است. درزمان پهلوی با توجه به احداث سد جدید درودزن در این منطقه بازمانده های سد تاریخی داریوش کبیر به حدود 3 کیلومتر پایین تر انتقال  داده شد. احداث سد جدید “درودزن” در پيش از انقلاب بخش هایی از محوطه هاي باستاني مرودشت را غرق کرده است که برای جلوگیری از انهدام بنای این سد باستانی كه در محوطه ساختمان سد درودزن  قرار داشت، آن را منتقل و با فاصله سه  كیلومتر از محل اصلی، دوباره برپا كردند. سد جدید الاحداث درودزن که به عنوان یکی از بزرگ ترین سد های انسان ساخت کشور می باشد نخستین سد خاکی ساخته شده در خاورمیانه است و وجه تسمیه آن به دلیل نزدیکی به بخش درودزن می باشد و سد باستانی داریوش که باقیمانده بخش هایی از آن در پایین دست سد جدید درودزن به جا مانده است به عنوان یکی از آثار مهم تاریخی مورد توجه کاوشگران و باستان شناسان می باشد و مهم ترین اثر تاریخی منطقه به شمار می آید. عرض دهانه چشمه سد داریوش در پایه 3 متر و عمق آن 3.5 متر و ارتفاع دهانه 2.10 است و ارتفاع موجود سد ـ پل داریوش 3 متر است. با توجه به بخش های باقیمانده ستون سد ـ پل، شعاع این ستون 3.8 متر است. این اثر که از دوره هخامنشی برجای مانده است، از لحاظ پلان عملکردی و تا حدودی شکل ظاهری به سد ـ پل خواجوی اصفهان شباهت دارد. با این مشخصات که سد داریوش به مانند بیشتر آثار هخامنشی واقع در دشت میان¬کوهی مرودشت از تخته سنگ های بزرگ مکعب مستطیل در اندازه¬های مختلف ساخته شده است. از این سد ـ پل تنها دو چشمه و نیمی از ستون باقی مانده است. کارکرد این ستون ها در سد ـ پل ها به مانند دیگر سد ـ پل¬های قدیمی برای شکستن فشار و قدرت جریان آب بوده است و در زمان فصول بارندگی که آب رودخانه زیاد می¬شود و سطح آب بالا می¬آید این چشمه¬ها برای سر ریز آب تعبیه می¬شده است. در بین فعالیت های مرمتی مجموعه تخت جمشید یک دوره مرمتی بین سال های 1964 لغايت 1978  انجام شد که به دوره مرمت های علمی شهرت گرفت. آغاز مرمت هاي علمي اين دوره توسط موسسه ايتاليائي شرق ميانه و دور (ايزمئو)ISMEO به رياست جوزپه توچي و مديريت كارگاهي سزاره كاربونه از اكتبر تا دسامبر 1964 و از ماه مه تا ژانويه 1965 و از دسامبر1964 تا نيمه اول سال 1978 تحت مديريت كارگاهي جوزپه تيليا انجام گرفت . در مرمتهاي اين گروه كه شامل آناستولوژي و بيشتر به صورت جايگزين كردن سنگ در محل هاي لازم می باشد سعي شده است شكل اصلي بنا به دست آيد . عمليات نجات بخشي سد داريوش توسط همين گروه انجام شد . به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری فارس این اثر در گذشته مورد شناسایی و بررسی قرارگرفت و اقدامات ثبتی آن در سال 1388 توسط این اداره مهیا گردید و در تاریخ 1/9/88 به شماره 27514در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت .

  محمد کاظم بهادری پور

  مدیر روابط عمومی

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons