نوشته ها

قلمزنی شیراز پیرو سبک هنری سکاها ، هخامنشیان و ساسانیان است

ارسال شده توسط :

قلمزنی شیراز پیرو سبک هنری سکاها ، هخامنشیان و ساسانیان است

((اداره کل میراث فرهنگی ،صنایع دستی وگردشگری فارس))

ارژنگ ربیعی پژوهشگر صنایع دستی فارس ومولف کتاب های هنر فارس در گذر زمان ومشبک چوب با بیان این مطلب گفت : هنر قلمزنی از سابقه ای چند هزار ساله برخوردار می باشد و در ادوار مختلف تاریخی دارای فراز و نشیب های بسیار بوده است که گاه سبب گسترش و پویایی سبک و کیفیت و گاه سبب تنزل و رکود این هنر زیبا گردیده است. به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی ،صنایع دستی وگردشگری فارس کارشناس معاونت صنایع دستی این اداره کل گفت : قلمزنی بر روی فلز دارای سبک های مختلفی است و صنعتگران و هنرمندان قلمزن شیرازی ، ادامه دهندگان قدیمی ترین سبک به جا مانده از اقوام سکاها ، هخامنشیان و ساسانیان هستند که منحصر بفرد و از زیبایی خاصی برخوردار می باشد وطرح ها و نقوشی که در شیراز بکار گرفته می شوند و به طرح های شیرازی مشهور می باشند عبارتند از : طرح تخت جمشیدی ، گل و مرغ و تصاویر شاهنامه. ربیعی افزود:دراین هنر ، هنرمند صنعتگر به کمک قلم هایی از جنس فولاد خشکه مانند قلم سنبه ، قلم نیم بُر ، قلم پرداز ، قلم تیز بُر ، قلم ناخنی ، قلم کاس مثلث ، قلم کاس چهار گوش ، قلم کاس نیم هلال ، قلم تو پُوک ، قلم تیک  ، قلم قاشقی ، قلم گرسوم و ده ها قلم دیگر که هر کدام دارای سطح مقطع خاصی هستند  و دارای نوک های گوناگونی برای ایجاد نقش های مختلف بوده و بیشتر دست ساخت خود آنها می باشد وبا ضربات چکش فرو رفتگی ها و برآمدگی هایی بر روی فلزایجاد و نقوش زیبایی را خلق می کند. وی با اشاره به دیگر ویژگی های هنر قلمزنی در شیراز که آن را متمایز از دیگر خطه های این سرزمین نموده وشهرت جهانی بخشیده است گفت : هنر قلمزنی بر بسیاری از فلزات همچون طلا ،نقره،مس ، برنج و … بکار برده می شود و تبحر هنرمندان و صنعتگران شیرازی که شهرت جهانی را برای آنها به همراه داشته است قلمزنی بر روی نقره است .

این پژوهشگر صنایع دستی فارس در تشریح  هنر قلمزنی گفت: درقلمزنی ابتدا طرح را بر روی ورق برنج سنبه قرار داده و بوسیله قلم سنبه روی طرح را به فواصل کوتاه با ضربات چکش سوراخ می کنند و در ادامه ورق سنبه را بر روی فلز مورد نظر که قبلا ً با روغن چرب شده است قرار داده و با کیسه نازکی که حاوی پودر ذغال است بر روی آن می کشند تا گرد ذغال از سوراخ های ایجاد شده در ورق سنبه عبور کرده و بر روی فلز بنشیند   چون نقوش توسط ضربات چکش به همراه قلم های فولادی بر سطح اجسام فلزی ایجاد می گردد و قطر این فلز زیاد نیست و امکان صدمه دیدن فلز بسیار وجود دارد داخل اجسامی چون گلدان و گالش و یا پشت اجسامی چون سینی و قاب  را با مخلوط قیر و گچ می پوشانند. در مرحله بعد قلم گیری طرح انجام می شود و نهایتا ً با قلم های مختلف و ضربات چکش فرو رفتگی و برآمدگی های مورد نظر جهت ایجاد نقش ایجاد می گردد. در انتها و پس از ایجاد نقوش با حرارت  قیر را ذوب و از فلز جدا می کنند و سپس با اسید سولفوریک و برس برنجی و آب کلیه سطوح فلز را تمیز و پالیش می دهند .برخی مواقع برای زیبایی هر چه بیشتر یا مشخص تر شدن قسمت هایی از نقش ، بخش هایی که مایل به تغییر رنگ آن نیستند با روغن جلا می پوشانند و قسمت های دیگر را با پودر ذغال یا دوده سیاه می کنند.        به گفته او قیر ، گچ ، اسید سولفوریک ، دوده روغن جلا ، ظرف قیر ، منبع حرارتی ، ملاقه ، برنج سنبه ،کنده ، تسمه   ،سنگ جلا ، پرگار فلزی ، برس برنجی ، انبر ، قیچی آهن بر ، چکش ، انواع قلم های فولادی ، ورقه یا اجسام فلزی و … ابزار و موادی هستند که در این هنر بکار برده می شوند .

محمد کاظم بهادری پور

مدیر روابط عمومی

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons