نوشته ها

نمد مالی یکی از دیرینه ترین هنرهای صنایع دستی به شمار میرود

ارسال شده توسط :

نمد مالی یکی از دیرینه ترین هنرهای صنایع دستی به شمار میرود

((میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری))

به گزارش دفتر امور فرهنگی و ارتباطات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری؛

کارشناس روابط عمومی این اداره کل از نمد مالی به عنوان یکی از دیرینه ترین هنرهای صنایع دستی استان خبر داد و اظهار داشت: نمد مالی از قرن های متمادی و چه بسا از بدو شکل گیری زندگی اجتماعی انسانها وجود دارد. انسانها از زمانی که حیوانات وحشی را اهلی و برای پرورش آنها را به مناطق مختلف از جمله ارتفاعات، دشت و … می بردند نیاز به زیر انداز و تن پوشی گرم داشتند که با توجه به وفور مواد اولیه و پی بردن به خاصیت پشم این هنر صناعی شکل گرفت تا جائی که اغلب نیازهای خود را مصنوعات نمدی تشکیل می داد. با توجه به سطور بالا استان چهارمحال و بختیاری با ارتفاع ۲۰۶۰ متر از سطح دریا و همچنین بافت اجتماعی و جغرافیایی، استان در بخش دامداری و دامپروری و … از قطب های تولید نمد محسوب می گردد.

مسلم اسداللهی با بیان اینکه امروزه صنعت به کمک نمد مالی آمده و ابزاری مانند ماشین برقی حلاجی به جای کمان دستی و ضربه زدن برقی که ۲۰% کار نمد را انجام می دهد. متأسفانه به علت زحمات طاقت فرسا و همچنین داشتن فیزیک بدنی خشن و سخت جهت انجام نمد مالی از یک طرف و عدم درآمد مکفی از طرف دیگر ( که ناشی از عدم بازار مصرف است) امکان حضور جوانان در این رشته نیست که امید است با برنامه ریزی و مدیریت از انقراض و فراموشی این رشته از هنرهای صناعی گام مؤثر برداشته شود افزود: روش کار نمد مالی به شرح زیر است: پس از آنگه عشایر گوسفندان خود را از قشلاق به ییلاق می آورند (در خرداد ماه) پشم گوسفندان را در آب های جاری شستشو می کنند (به اصطلاح محلی گرده شور) سپس طی مراسم خاصی پشم گوسفندان را به وسیله قیچی مخصوصی به نام چره می چینند و پشم هر گوسفند را جداگانه بسته بندی می نمایند. وقتی پشم چیده شد و از نظر رنگ بندی و کیفیت جداسازی شد، صنعتگران نمد مال که اکثراً به صورت سنتی در مجاورت عشایر قرار دارند پشم موردنیاز را خریداری نموده و به محل کار خود انتقال می دهند. در مرحله اول پشم را حلاجی می نمایند. در گذشته به وسیله کمانهای دستی این کار صورت می گرفت لیکن در یکی دو دهه اخیر توسط دستگاه حلاجی این کار صورت می گیرد. سپس براساس نوع نمدی که می خواهند مالش دهند قالب آن را پهن می کنند (قالب معمولاً یک تکه حصیر است) و بوسیله ابزار ساده ای به نام پنجی الیاف پشم حلاجی شده را تا ارتفاع ۶۰ سانتی متر بر روی قالب به صورت یکنواخت می ریزند به اصطلاح محلی پشم را بر روی قالب به صورت پف یا پفکی در آورده که بعد از این عمل با همان وسیله (پنجی یا پنجک) بر روی پشم پف شده فشار می دهند تا کمی از حجم آن کاسته شود. مرحله دوم: بر روی پشم های ریخته شده در قالب آب داغ به صورت یکنواخت می ریزند که این عمل پشم را سنگین کرده و در همان مرحله الیاف پشم به یکدیگر زنجیر می شوند. مرحله سوم: قالب را به صورت لوله می پیچند و دور آن را با طناب می بندند و حدود ۲۰ دقیقه تحت فشار چند کارگر با ضربات دست پا به آن ضربه می زنند تا الیاف پشم به صورت بهم فشرده و نسج گونه گردد که به این مرحله خامه می گویند. مرحله چهارم : در این مرحله قالب را باز کرده و لبه های نمد را روی خود برگردان می کنند و مقدار کمی پشم حلاجی شده در آن اضافه می کنند و بر روی سطح کار مخلوطی از آب و صابون پخته شده (صابون معروف به پی P) می ریزند و مجدداً قالب را بسته و مالش می دهند. مرحله پنجم :قالب را باز کرده و نوبت گذاردن نقش و طرح بر روی نمد می باشد که به دو طریق انجام می شود.

الف) قبل از ریختن پشم بر روی قالب نقش ترسیم و طراحی می شود و بعد روی پشم ریخته شده به هم می چسبند.

ب) در نمد قالب کرده نقش از قبل ساخته و تهیه می نمایند و بر روی آن می گذارند و بوسیله محلول آب گرم و صابون با فشار و مالش دادن تا طرح و نقش بر روی نمد بچسبد و بعد نمد را لوله کرده و مالش می دهند.

مرحله ششم: در این مرحله مجدداً نمد را بهصورت لوله کرده و به مدت ۵/۱ الی ۲ ساعت مورد مالش و ورز دادن قرار می دهند و در حین انجام مالش نسبت به صاف نمودن و قرینه کردن طرح و نقش اقدام می نمایند. مرحله هفتم: پس از انجام کار مالش ابتدا نسبت به صاف نمودن ابعاد نمد و رفع کجی ها و برطرف نمودن اختلاف سطح احتمالی و پرز سوزی و اصلاح نمد است. مرحله هشتم: نمد آماده شده را با آب ولرم شستشو می دهند و سپس در آفتاب مستقیم خشک و آماده عرضه به مشتریان می گردد.

 

مسلم اسدالهی

روابط عمومی

 

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons