نوشته ها

گنبد قابوس

ارسال شده توسط :

گنبد قابوس

گنبد قابوس

يكي از بي نظيرترين يادمان هاي برجسته معماري ايران در دوره اسلامي گنبد قابوس بن وشمگير است كه در شمال شهر گنبدكاوس و در 3 كيلومتري بازمانده شهر قديم جرجان ، مركز حكومت آل زيار قراردارد كه از نظر هنر معماري و تاريخي يادگار بس ارزنده از دوران آبادي وشوكت سرزمين جرجان و دودمان آل زيار است. اثر مذكور به سال 397 هجري به عنوان يادمان شمس المعالي بر روي تپه اي به بلندي 15 متر ساخته شده است ، ارتفاع برج 55 متر كه با احتساب بلندي تپه در مجموع 70 متر از سطح زمين ارتفاع دارد.اين بنا به صورت برج بلندي با نقشه ستاره اي شكل و گنبد مخروطي به ارتفاع 18 متر است كه بدنه آن 10 ترك مي باشد. محيط اصلي گنبد 30 متر و 144 ميليمتر است. در بدنه شرقي روزنه اي تعبيه شده كه ارتفاع آن 90/1 متر است و همان روزنه اي است كه مي گويند : پيكر بي جان قابوس به جهت وداع در تابوتي بلورين آويزان شده بود. در ورودي در ضلع جنوبي آن قرار دارد و در درون طاق هلالي سر در آن ، دو رشته مقرنس كاري زيبا به چشم مي خورد. اين مقرنسها در عين سادگي در شمال ايران ، نخستين مقرنس كاري هاي است كه در بناهاي ايراني بعد از اسلام ديده مي شود. بر روي بدنه آجري به بلندي 3 متراز پايين و فاصله حدود 2 متر از زير قاعده مخروط ، دو رديف كتيبه آجري به خط كوفي ساده در ميان قاب هاي آجري كه از نظر متن و كلمات عيناً مانند يكديگرند نصب شده است.كتيبه مزبور از آجر ساده قرمز است كه در ضمن سادگي ، بسيار زيبا برجسته و خوانا است .

متن كتيبه چنين است:

بسم الله الرحمن الرحيم

هذا القصرالعالي،لاميرشمس المعالي،الاميربن الاميرقابوس ابن وشمگير،امربه بنائه في حياته،سنه سبع و تسعين،وثلثمائيه قمريه و سنه خمس و سبعين و ثلثمائيه شمسيه

ترجمه:

اين كاخ شمس المعالي است ، اميرشمس المعالي الامير ، فرزند امير قابوس ابن وشمگير به ساختن آن درزمان حيات خود دستورداد.

به سال 397 هجري قمري _ سال 375 شمسي.

از اين كتيبه معلوم مي شود كه بناي كنوني كه به نام آرامگاه ابوالمعالي قابوس بن وشمگير آل زيارشهرت دارد ، در اصل شامل ساختمان كاخ بلندي بوده كه سپس به مكان آرامگاه پادشاه مشهور آل زيار اختصاص يافته است. برج گنبد از آجرهاي مخصوص كه اصطلاحاً آجرهاي ريشه دار ناميده مي شود و ملاط ساروج ساخته شده است.

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons