نوشته ها

استان لرستان

ارسال شده توسط :

وجه تسمیه: 

سرزمینی که اقوام لر در آن سکنی گزیده اند. لر برگرفته از نام طوایفی  است که قبل از ورود آریایی ها به این ناحیه وارد شده بودند و بی ارتباط با اقوام کاسی نیست.

موقعیت جغرافیایی:

لرستان با مساحتی بیش از ۳۱ هزار کیلومتر مربع در غرب ایران بین ۴۶ درجه و پنجاه و یک دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و ۳۲ درجه و ۳۷ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۲ دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. این استان از شمال به استان های استان لرستان از شمال با استان‌های همدان و مرکزی، از شرق با استان اصفهان، از جنوب با استان خوزستان و از غرب با استان‌های کرمانشاه و ایلام همسایه ‌است. همچنین این استان از طریق باریکه‌ای در سمت جنوب شرقی دارای مرز بسیار کمی با استان چهارمحال و بختیاری است.

سیمای اقلیمی:

استان لرستان دارای تنوع آب و هوایی قابل توجهی است که به سبب فاکتور های اصلی تأثیر گذار بر اقلیم های استان به وجود آمده است. مهمترین عوامل مؤثر بر شکل گیری اقلیم های استان لرستان شامل ارتفاع، دوری و نزدیکی به منابع رطوبتی، توده های هوا و سیستم های هواشناسی و عرض جغرافیایی است که در عوامل چهار گانه فوق، عوامل دیگری نیز تحت عنوان عوامل فرعی ممکن است بر اقلیم های استان مؤثر واقع شوند که مهم ترین آن ها پوشش گیاهی و فعالیت کشاورزی است.

رشته کوه ها:

استان لرستان سرزمینی کوهستانی که به جز تعدادی دره آبرفتی و چند دشت کوچک، ناحیه هموار ندارد. در نواحی شرقی زاگرس، که شامل مناطق بروجرد، ازنا، دورود و الیگودرز می شود، ابتدا نیروهای جانبی ( حرکات کوهزایی آلپی) به شکل چین خوردگی ملایم در رسوبات عمل کرده و سپس حرکات عمودی به صورت بالا آمدن توده های داخلی و ایجاد گسله های فراوان از جمله گسله سراسری زاگرس نظم چین ها را به هم زده و پستی و بلندیهای جدید ایجاد کرده است. این ناهمواری ها که دارای سنگ های دگرگونی است، در نتیجه مجاورت با گنبد های خارایی الوند و سربند پدید آمده اند، دشت ساختمانی سیلاخور، که بعداً به وسیله مواد فرسایشی انباشته شده، در نتیجه حرکات عمودی ایجاد گردیده است. در قسمت غرب گسله، که به ناهمواری های اصلی لرستان مشهور است. کوه ها به طور منظم از شمال غربی به سوی جنوب کشیده شده اند.

ارتفاعات اشترانکوه: اشترانکوه رشته کوهی است به طول تقریبی ۵۰ کیلومتر است که در محدوده الیگودرز و بروجرد در جهت شمال غربی – جنوب شرقی امتداد دارد. اشترانکوه که دنباله کوه گرین محسوب می شود، دارای قلل متعددی است که بلند ترین قله آن معروف به چال کبود و به نام سن بران می باشد که ۴۱۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. چال های اشترانکوه و قلل مهم آن به ترتیب از غرب به شرق عبارتند از: چال های میشان، کبود، بران، فیال سون، پنجم، پیار و چال همایون…

اشترانکوه یکی از زیباترین کوه های کشور به شمار می رود که یخچال های طبیعی و دائمی آن در تمام سال از برف و یخ پوشیده شده است.

چال همایون: یکی از چال های مهم اشترانکوه است که دارای ۴۰۰۰ متر ارتفاع دارد. در چال همایون چشمه بزرگ شاه تخت که بزرگترین سرچشمه رودخانه دز است واقع شده و دریاچه معروف گهر در قسمت جنوبی چال همایون قرار گرفته است.

سفید کوه، با ارتفاع ۲۹۳۱ متر از رشته کوه های مهم زاگرس به شمار می رود و در شمال غربی خرم آباد کشیده شده است.

کوه هشتاد پهلو، با ارتفاع ۲۹۹۱ متر در جنوب خرم آباد که خط تقسیم آب های حوزه سزاوار و کشکان رود است.

غالیه کوه: یکی از بلند ترین ارتفاعات جنوب غربی ایران است که با ۴۱۱۰ متر ارتفاع در فاصله ۸۰ کیلومتری الیگودرز واقع شده و مرز طبیعی الیگودرز و دزفول است.

رشته طولانی کبیرکوه در مرز لرستان و ایلام واقع شده است. از دیگر کوه های معروف استان لرستان، کازینستان، تمندر، الیگودرز و میش پرور و چهل نابالغان و کوه های ویلو و گرین را می توان نام برد.

ارتفاعات تمندر: ارتفاعات تمندر متشکل از چهار رششته ارتفاعات شمالی، جنوبی، شرقی و مرکزی است. ارتفاعات شمالی دارای شش قله به نام های هما، قله شمالی، قله مرکزی تمندر، شرقی و جنوبی تمندر و قله جنوبی دره سر است که ارتفاع همه آن ها بالاتر از ۳۵۰۰ متر است. ارتفاعات شمالی تمندر دارای دو قله است که ارتفاع آن ها ۳۶۰۰ و ۳۸۵۰ متر است. ارتفاعات جنوبی تمندر شامل یک خط الرأس ۱۵ کیلومتری است که در بخش غربی آن قلعه دختر به حالت مخروبه است. ارتفاع قله مرکزی تمندر ۳۹۰۰ متر است. ارتفاعات تمندر یکی از بزرگترین شکارگاه های شهرستان الیگودرز است.

رود خانه ها:

با توجه به ناهمواری ها و مقدار بارندگی، رود های فراوان و پر آبی در این استان جاری هستند که مهمترین آن ها عبارتند از: رودخانه سیمره که پس از طی مسیری طولانی با نام های  گاماسیاب و قره سو ضمن دریافت شعبه ای از شمال لرستان از استان های همدان و کرمانشاه می گذرد و با نام سیمره وارد استان لرستان می شود.

کشکان رود: یکی از رود های پر آبی است که شاخه های مهم این رود گلال، آب کرگانه و کاکارضاست که در پایین پل دختر، به رود سیمره و کشکان در نزدیکی روستای سیف الدین ( دشت طرهان و رومشکان ) به هم می پیوندند و رودخانه بزرگ کرخه را به وجود می آورند.

رودخانه سزار: که شاخه اصلی رود دز می باشد، آب های خود را از مناطق کوهستانی الیگودرز، ازنا، دورود، اشترینان و بروجرد دریافت می دارد. رود سزار در مسیر راه آهن سراسری به طرف جنوب ایران سرازیر می شود. این رودخانه در پایین دست، رودخانه دز نامیده می شود و سد بزرگ دز روی این رودخانه ساخته شده است. از شاخه های مهم رود سزار، رود تیره است که پس از دیافت آب های اشترینان (گله رود، سراب سفید، کرتول و چند رود دیگر به رودخانه ماربره که از به هم پیوستن آب های الیگودرز، دورودوازنا تشکیل می شود) می پیوندد.

چشمه ها و سراب ها:

مهم ترین چشمه ها و سراب های استان عبارتند از: سراب هنام، سرخه و پاپی درالشتر، سراب جانیزه،زرشکه، سفید، زارم و کرتول در بوجرد و اشترینان، سراب چگنی، کیو، مطهری در اطراف خرم آباد، سراب غار تمندر و گردکانک، ماهی چال، خرسیان، گایکان، سردره، رودآب در اطراف الیگودرز، سراب سرچشمه و رودک در دورود. علاوه بر سراب ها، گشمه های متعددی نیز در نقاط مختلف لرستان به خصوص در مناطق آهکی وجود دارد که مهمترین آن ها چشمه سیاب، تنگ قلعه، پایین گردنه آستان در کوهدشت، نایی در اشتیان، آب ارم، آب گرداب دارائی،آب اراز در خرم آباد، کیان در الشتر، هفت چشمه، دره خونی، اسل مساله بیک در بروجرد و چشمه قلقلی در اطراف ازنا، چشمه های گوگردی گراب، گزخوشاب واقع در کوهدشت و چشمه گوگردی ایلرد در نزدیکی ایستگاه راه آهن که برای معالجه امراض جلدی سودمند است.

دریاچه ها و آبشارها: از دیگر منابع آبی استان دریاچه ها و آبشار ها هستند که مهمترین آن ها عبارتند از: دریاچه ها و آبشار ها هستند که مهمترین آن ها عبارتند از: دریاچه گهر، دریاچه کی یو، آبشار تاف در نواحی خرم اباد، آبشار شوی در اطراف دو رود، آبشار چکان در جنوب شهرستان دورود، آبشار بیشه و تله زنگ در مسیر راه آهن جنوب، آبشار آفرینه بین خرم آباد و ملاوی، آبشار آب سفید در الیگودرز و آبشار و راک در بخش پاپی خرم آباد.

گردشگاه های طبیعی:

استان لرستان به سبب شرایط اقلیمی ارتفاعات برفگیر و دره های بکر و بدیع رودخانه های پرآب چشمه ها سراب ها، جنگل های بلوط مناطق بلوط، مناطق مهم عشایری و روستایی که جلوه های ویژه ای از زندگی عشایری و زیبایی های طبیعی را به نمایش می گذارند از جاذبه های توریستی و گردشگری فراوانی برخوردار است.

دریاچه گهر: دریاچه گهر محصور شده در بین رشته کوه های اشترانکوه که از سمت شمال به قله ی ازنادر، کول شاکول، دره ی دائی، قله ی سن بران از شمال غرب به کوه گزرسون و پریز کوه بزرگ از شمال شرق به پریز کوه کوچک از جنوب شرق به کوه تخت کالا و ارتفاعات دره ی دزدون از جنوب غربی به کوه گولک و از شرق به قله ی همایلون و مالره محدود می شود. بسیاری از کوهنوردان در تمامی فصول سال به قلل مرتفع این کوه ها از جمله قله های متنوع اشترانکوه صعود می کنند و از طبیعت شکوهمند این منطقه لذت می برند.

گردشگری:

آبشارشوی یاتله زنگ: در جنوب شهرستان دورود و در بین کوه های سر تنگ شوی در حوالی روستای شوی و در ۱۰ کیلومتری ایستگاه راه آهن آبشار شود واقع شده است.

آبشار بیشه: این ابشار یکی از زیباترین آبشار های کشور است. در ایستگاه راه آهن بیشه در شهرستان دورود واقع شده است. فاصله ی این آبشار تا شهرستان دورود که یکی از مسیر های ارتباطی آن است ۳۵ کیلومتر می باشد. ارتفاع آبشار ۴۸ متر تا نقطه ی برخورد با زمین و ۱۰ متر نیز از آنجا تا وصل شدن به رود خانه ی سزار می باشد.

آبشار نوژیان: آبشار نوژیان در ۵۱ کیلومتری جنوب شرقی خرم آباد به ارتفاع ۹۵ متر و عرض تاج ۵ واقع شده است. گردشگاه جنگلی نوژیان بالای کوه تاف قرار دارد.

تونل برفی: تونل برفی به صورت طبیعی در برف و یخ های دامنه ی زیبا و سر به فلک کشیده اشترانکوه در منطقه کمندان شهرستان ازنا بوجود آمده است که طول این تونل برفی را فقط در فصول بهار و تابستان می توان دید.

دریاچه کیو: در مرکز شهر خرم آباد در کنار پارک کیو قرار دارد. این دریاچه به شهر جلوه ی خاصی داده و در کنار جاذبه های تاریخی فراوان در دره ی خرم اباد و چشمه های پرآب  دره ی خرم آباد شهر را در ردیف یکی از شهر های زیبای توریستی قرار داده است.

مسجد جامع بروجرد: این بنا در خیابان جعفری شهر بروجرد واقع شده است. بخش قدیمی این بنا شبستان جنوبی و گنبد آن است. بخش قدیمی این بنا شبستان جنوبی و گنبد آن است که همانند چهار طاق های زمان ساسانیان می باشد.

امامزاده جعفر بروجرد: به استناد کتیبه های موجود امام زاده جعفر(ع) فرزند امام موسی کاظم است. ساختمان گنبد هرمی شکل این آرامگاه نمونه ای بسیار زیبا و هنر معماری عهد سلجوقی می باشد.

پل شاپوری: این پل در قسمت جنوبی شهر خرم آباد واقع شده است و عامل ارتباط غرب استان با شرق و از آنجا به خوزستان و تیفوس بوده است.

پل دختر: این بنا که از آثار ارزنده معماری پیش از اسلام در لرستان محسوب می گردد. در ورودی شهر پلدشت واقع شده است. این دومین پلی است که در لرستان بنا « کرودت » یا پل دختر مشهور است هرچند این بنا در قرن ۴ هجری قمری مورد مرمت و تجدید بنا قرار گرفته است. اما اصل این بنا مربوط به دوره ساسانی است.

پل گاومیشان: این پل در فاصله ی ۳۰ کیلومتری شهرستان پل دختر و بر فراز رودخانه سیمره در حد فاصل استان های ایلام و لرستان احداث شده است. جهت پل شمال شرقی به جنوب غربی می باشد. در حال حاضر دارای ۶ چشمه طاق می باشد. معماری پاتاق ها به سبک معماری دوره ی ساسانی است اما در چشمه طاق ها آثار مرمت دوره های صفوی و قاجاری دیده می شود. بنا به گفته ی برخی مورخان نامگذاری این پل به گاومیشو به جهت پرورش گاومیش در منطقه بوده است.

پل کشکان: این پل در بخش چگنی بر روی رودخانه ای به همین نام و در مسیر راه باستانی شاپور خواست به طرهان احداث شده است. ارتفاع آن در بالاترین قسمت ۲۶ متر و در کوتاه ترین قسمت ۱۰ متر است.

آسیاب گبری: این بنا در سطح شهر خرم آباد در محله ی حسین آباد واقع شده است. این اثر از جمله بنا های عام المنفعه و قدیمی شهر خرم آباد می باشد.

مناره ی آجری: این یادمان ارزشمند بنایی است استوانه ای شکل در قسمت جنوبی شهر خرم آباد که به عنوان میل راهنما و جهت هدایت کاروان ها در کنار شهر قدیم شاپور خواست احداث گردیده است.

گرداب سنگی: در غرب شهر خرم آباد در کنار میدان بنائی مدور دور تا دور چشمه ای فصلی احداث گردیده است. مواد و مصالح آن از سنگ های لاشه همراه ملات ساروج می باشد که در ساختمان پل شاپوری و خرابه های شهر شاپوری و خرابه های شهر شاپور خواست مشاهده می شود.

غار کلماکره: کلماکره غاری است طبیعی و باستانی در شهرستان پل دختر که زیبایی قابل توجهی دارد. اشیا به غارت رفته شامل ریتون ها، بشقاب ها، پیکرک ها و بسیاری از انواع اشیا بی نظیر می باشد که اکنون در موزه هایی چون لوور فرانسه، متروپولتین و بریتیش میوزیوم به نمایش گذاشته شده اند. تعدادی از اشیا مربوط به این غار توسط مأمورین اطلاعات کشف و در اختیار میراث فرهنگی کشور قرار گرفت و اکنون در موزه ی قلعه ی فلک الافلاک نگهداری می شود.

مردم شناسی:

پیشینه ی تاریخی: آثار مکشوفه از غار ها و تپه های باستانی لرستان از پیشینه ی کهن استقرار انسانی در این سرزمین حکایت می کند. هزار ها سال پیش اقوامی که به آسیانیکوس یا آزتیک مشهورند، در این خطه مسکن گزیده اند. از بازماندگان شناخته شده ی این اقوام « کاسی ها» هستند که در لرستان کنونی مأوی داشتند. آنان به عنوان نخستین کاشفان فلز، پرورش دهندگان اسب های بی همتا و فاتحان بابل نام آور گشته اند. پیشتازی این اقوام در معماری، بافندگی و به ویژه دست آفریده های مفرغی بدان حد بوده است، که برخی دانشمندان هنر، خود ویژه ی آنان را اساس هنر اصیل هنر دانسته اند. نشانه های به جا مانده، نظیر معابد بزرگ، پل های حیرت انگیز، شبکه های آب رسانی، راه های ارتباطی، بقاع متبرکه و دیگر ابنیه سترگ، بیانگر تداوم و استمرار هنر درخشان معماری در دوره های هخامنشی، اشکانی، ساسانی و اسلامی می باشد.

آداب و رسوم:

جشن عروسی:

یکی از مراسم باشکوه و دلپذیر عروسی میان طوایف لر، رقص دسته جمعی است که اجرای آن مهارت لازم دارد. در روز عروسی لران ساز و دهل آهنگ های محلی را می نوازد و مردان و زنان به رقص می پردازند و دستمال های الوان می افشانند. در بین طایفه های حوزه ی شهرستان الیگودرز ضمن رقص دسته جمعی بازی معروف چوب بازی را شروع می کنند و مثل مشق شمشیر بازی با حمله و دفاع طرف را شکست می دهند در موقع ورود عروس، کسان عروس سعی می نمایند کلاه داماد را از سرش بردارند، سواران همراه داماد هم دفاع می کنند و اغلب بین آن ها منجر به نزاع می شود، هنگام ورود عروس، داماد، عروس را در آغوش گرفته به منزل می برد، در ورود عروس، روی سر عروس نقل و قند پرتاب می کنند و گاهی هم داماد با چوبی که در دست دارد به سر عروس می زند که اغلب موجب شکستن سر عروس می شود.

موسیقی:

داوتونه ( آواز عروسی ) = سیت بیارم ( برایت بیاورم)

سراینده این ترانه ی قدیمی و زمان سرودن آن مشخص نیست. این ترانه ویژه ی جشن عروسی است و زنان، دختران، جوانان و خنیاگران حرفه ای آن را می خوانند. قلمرو داوتونه با عنوان های مختلف تا نواحی دشتستان گسترده است. اشعار این ترانه در وصف داماد، عروس و خویشاوندان آن ها می باشد.

نمونه ورزش های بومی:

کشتی لری، کشتی جنگ یا ژوران، قیقاج یا اسب و چوب بازی، شنا در سرداب ها و…، دال پهلو، طاق پل شکسته، انی منی، چوب بازی، ال یا الکو، قیقاج با اسب و تیر اندازی، کران یا جوزو، هی مل کی، کازکیر، قلا قلا، شله گرمه، قاوو یا کرزان، سردکور، دستمکش، جوزو، کله رفتن، گل زر، کلارانکی، دال پلان، چاق بده، جنگ چوب، کاا کاا…

محصولات:

میوه های دانه دار: سیب، به، گلابی

میوه های هسته دار: آلبالو، گیلاس، شبستر، زرد دانشکده، سفید ارومیه، گوجه، هلو، شفتالو، زردآلو، قیسی، آلو قطره طلا،..

میوه های دانه ریز: انگور بیدانه کشمشی، عسگری، پیکاتی، شاهرودی، یاقوتی، توت درختی، توت فرنگی،..

میوه های خشک: پسته اکبری، کله قوچی، بادام، گردو، فندق، سنجد

میوه های سردسیری: زالزالک، عناب

میوه های نیمه گرمسیری: خرما، انجیر، پرتقال، نارنگی، لیمو ترش، لیموشیرین، نارنج، انار، خرمالو، زیتون،..

گیاهان دارویی: زیره سبز، رازیانه، گشنیز، زعفران، گلستان، غیر مثمر…

صنایع دستی:

پارچه های دستباف، نمد مالی، گیوه دوزی، گیوه بافی، مصنوعات و روشویی، گلیم بافی، خورجین بافی، چپغ بافی، بافت سیاه چادر، قالیبافی، خراطی، مشبک چوب، معرق، سفال، مصنوعات سنگی، حجاری سنگ..

موزه:

موزه ی مردم شناسی لرستان به عنوان یکی از غنی ترین موزه های مردم شناسی کشور در صحن دوم قلعه ی فلک الافلاک در مرکز شهر خرم آباد قرار دارد. این موزه پس از اولین مردم شناسی لرستان که در سال های ۶۳ – ۱۳۵۴ به همت مرکز مردم شناسی ایران و اداره ی فرهنگ و هنر وقت لرستان با عنوان « موزه ی مردم شناسی» منطقه ای لرستان قلعه ی فلک الافلاک بر پا بوده، دومین موزه ی مردم شناسی است که در ۲۸ اردیبهشت سال ۱۳۸۱ در همین مکان افتتاح و در سال های ۸۳/۸۴ نیز بخش های موسیقی و نان به آن اضافه گردید. طراحی و اجرای موزه توسط مهندس بهنام سیف الهی و علی رضا فرزین انجام شده است. پیکره های قرار گرفته در صحنه ها با ابتکار ناصر هوشمند وزیری استاد برجسته مجسمه سازی کشور ساخته شده و اجرای ماکت ها و گرد آوری برخی اشیای آن را استاد محمد حسین آزاد بخت و آقای حشمت آزاد بخت انجام داده اند.

آثار ثبت شده:

تپه های طرهان – ساسانی – کوه دشت

شهر پیت بوناکی آشوری ها – ایلامی

تپه های نزدیک روستای غلدان – ایلامی – خرم آباد

مسجد جامع – سلجوقی – بروجرد

پل رودخان کشکان رود- قرن ۴ ه ق – خرم آباد

مسجد سلطانی – قاجاریه – بروجرد

پایه سنگی با کتیبه کوفی – قرن۴ و۵ ه ق – خرم آباد

قلعه فلک الافلاک – ساسانی – قرن۳ و۴ ه ق – خرم آباد

بقایای یک کاخ ساسانی – ساسانی – کوهدشت

تپه چغامل و چغاکوچک – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

پل شکسته – ساسانی – خرم آباد

گرداب سنگی – ساسانی – خرم آباد

خانه سلطانی – قاجاریه – بروجرد

منزل حاج سید غفور بریده پز – ۱۲۹۲ ه ق – بروجرد

تپه ماسور – هزاره ۶ تا ساسانی – خرم آباد

بقایای ساختمان پلدختر – ساسانی

امامزاده قاسم – ایلخانی – بروجرد

بنای امامزاده جعفر(ع) – ایلخانی – بروجرد

مجموعه مقبره شهنشاه – صفویه – خرم آباد

کاروانسرای گوشه شهنشاه – صفویه – خرم آباد

امامزاده حیات الغیب و گنبد الیاس – قرن ۶ ه ق – قاجاریه

کاروانسرای سید رضا – صفویه – خرم آباد

مقبره زاهد شیر – قرن۷ و۸ ه ق – خرم آباد

مناره آجری – سلجوقی – خرم آباد

پل چالان چولان – قاجاریه – بروجرد

دبیرستان امام خمینی ۱۳۱۵ ه ق – بروجرد

تپه پر سونه – پای تپه – هزاره ۱ ق م – خرم آباد

کاروانسرای چشمک – اسلامی – پل دختر

تپه سبز علی – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه توبره ریز – پیش از تاریخ – خرم آباد

پل گپ – پل بزرگ – صفویه – قاجاریه – خرم آباد

حمام گپ – حمام آسیا – قاجاریه – خرم آباد

منزل آخوند ابو – اواسط قاجاریه – خرم آباد

پل قلعه خاتم – قاجاریه – بروجرد

پل کلهر – ممولان – قرن ۴ ه ق – پلدختر

غار کوگان – تاریخی – اسلامی – پل دختر

تپه زاغه – پیش از تاریخ – اسلامی – خرم آباد

تپه ملک آباد – پیش از تاریخ تا اسلامی – خرم آباد

تپه میل میلک – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

تپه کبود لر – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه خیر آباد – هزاره ۱ ق م – خرم آباد

تپه تجره سید – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه واشیان – پیش از تاریخ تا اسلامی – پلدختر

تپه شماره ۱و۲ کمالوند – پیش از تاریخ تا اسلامی – خرم آباد

تپه خانجان خانی – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه کفراج – هزاره ۱ ق م – دلفان

کاروانسرای میشوند – صفویه – پل دختر

کاروانسرای قلعه نصیر – صفویه – پل دختر

تپه سیکوند – نور آباد – پیش از تاریخ – خرم آباد

تپه کفتارلان ۱ – پیش از تاریخ – تاریخی – کوهدشت

آسیاب گبری – اواخر ساسانی – اوایل اسلامی – خرم آباد

تپه ده سفید علیا – پیش از تاریخ – خرم آباد

تپه چغاخندق – حاج خدیجه – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

تپه قلعه رومیان – پیش از تاریخ تا اسلامی – بروجرد

مسجد امیرالمؤمنین – قاجاریه – بروجرد

پل سی پله – اسلامی – کوهدشت

تپه سر خدم لکی – از قرن۵ تا ۷ ه ق – کوهدشت

پل شکسته سر طاق ساربان – تاریخی – خرم آباد

بنای میر ملاس – اوایل پهلوی – خرم آباد

تپه گریران – پیش از تاریخ – سلسله

تپه گراب – پیش از تاریخ تا اسلامی – خرم آباد

محوطه دره کهمان – پیش از تاریخ – الشتر

محوطه سراب پن – تاریخی – سلسه

تپه سیل – تپه سد – پیش از تاریخ – تاریخی – سلسله

محوطه و تپه کل گنجی – تاریخی – اسلامی – سلسله

قلعه ناکام – قاجاریه – الیگودرز

قلعه کهزاد – اشکانی – کوه دشت

مقبره خضر زنده – اسلامی – خرم آباد

قلعه روستای امامزاده قاسم – قاجاریه – خرم آباد

تپه دلبرسادات – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

محوطه قبرستان علی آباد جوانمرد – تاریخی – سلسله

ساختمان دانشگاه محوطه قلعه – پهلوی اول – خرم آباد

خانه طباطبایی – قاجاریه – بروجرد

پل شاپوری کاکا رضا – ساسانی – الشتر

سد تنگ دره گراز – تاریخی – اسلامی – کوهدشت

پل هرو – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

آسیاب آبی سراب نیلوفر – صفویه به بعد – خرم آباد

گنبد عالی گیژان – عای گیژو – اسلامی – پلدختر

قلعه بهرام – ساسانی – پلدختر

تپه کلاته کیو – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه دارایی ۱و۲ – پیش از تاریخ – تاریخی – خرم آباد

تپه سر قلعه ناوه کش – پیش از تاریخ – تا اسلامی – خرم آباد

تپه سراب شوا – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

تپه کله – سید صیفور – پیش از تاریخ تا اسلامی – خرم آباد

تپه چغادرویشان – پیش از تاریخ ساسانی – خرم آباد

تپه سراب رباط – پیش از تاریخ تا اسلامی – خرم آباد

تپه بهرام جو – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

محوطه گورگوری بن کشکه – ساسانی – قرون اولیه اسلامی – خرم آباد

تپه جعفر آباد – پیش از تاریخ – سلسله

اشکفت کیوان – تاریخی – سلسله

تپه نصر آباد امرایی – پیش از تاریخ تا اسلامی – الشتر

تپه پشت قلعه خسرو آباد – تاریخی – اسلامی – الشتر

تپه حاجی علی آباد – تاریخی – سلسله

تپه علی آباد امرایی – پیش از تاریخ تا اسلامی – سلسله

تپه پاچیا تمیله – تاریخی – اسلامی – سلسله

تپه بتکی – پیش از تاریخ – تاریخی – سلسله

محوطه بردیل بقا سلمان – تاریخی – پل دختر

محوطه گورستان گر زور – پیش از تاریخ – دختر

محوطه رنگین بان – تاریخی – اسلامی – پل دختر

قبرستان تنگ لیلم – پیش از تاریخ – پل دختر

قبرستان چشمه کیو تنگ – پیش از تاریخ – پل دختر

گنبد بابا زید – بویزه – سلجوقیان پل دختر

طاق پل هیان – چهار طاق – تاریخی – پل دختر

قبرستان کرفه – پیش از تاریخ – پل دختر

قبرستان چال کره هلوش – پیش از تاریخ – پل دختر

محوطه چین زال – تاریخی – اسلامی – خرم آباد

تپه سر کلوکرفه – تاریخی – پل دختر

پل گرمابه – ساسانی – دلفان

مسجد رنگینه – اواخر زندیه – بروجرد

مسجد قلعه – زندیه – بروجرد

مقبره داوود رشید – اسلامی – کوهدشت

غار کندی – پیش از تاریخ – خرم آباد

اشکفت قمری – پیش از تاریخ – خرم آباد

غار یافته – پیش از تاریخ – خرم آباد

قلعه مظفری – اواخر قاجار – اوایل پهلوی – الشتر

قلعه کوش خران – خروش – سلجوقیان – پل دختر

تپه مرد آویز – پیش از تاریخ – تاریخی – دلفان

تپه شهن آباد – کالکولتیک – دلفان

تپه زالی دوآب – نوسنگی – آهن – اسلامی – دلفان

تپه حسن گاویار – هزاره ۱ ق م – دفان

تپه ورشون – گلباغ – نوسنگی برنز هزاره ۱ ق م – دلفان

تپه گلباغیدلفان – نوسنگی – اشکانی – دلفان

تپه باباجان – برنز – آهن – دلفان

تپه دوری جار – پارینه سنگی – دلفان

تپه موثقی – قاجاریه – بروجرد

تپه نعمت الهی – نوسنگی – بدون سفال – نور آباد

تپه گوهر گوش – پیش از تاریخ – تاریخی – نور آباد

محوطه دره دیمه – پیش از تاریخ – تاریخی – نورآباد

تپه عبدالحسین – نوسنگی – نور آباد

تپه خرم چیا – نوسنگی – برنز – آهن – نور آباد

تپه زلیوا – نوسنگی – برنز – اشکانی – نور آباد

تپه چغا سیقل – نوسنگی – برنز – آهن – نور آباد

چغاکبود – پیش از تاریخ – اشکانی – نورآبد

تپه کنار خط آهن ازنا گرجی – پیش از تاریخ – تا اسلامی – ازنا

تپه قلا کهنه دوزان – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

قلعه باجول آب باریک – اواخر قاجار – الیگودرز

تپه کیورز امیر آباد – آتشکده – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه برنا آباد – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه کیورز جلوگیر – پیش از تاریخ تا اسلامی – الیگودرز

تپه چمن نصیر – تاریخی – الیگودرز

تپه خرسیان – خرسیون – پیش از تاریخ – الیگودرز

تپه ماستی قلعه – پیش از تاریخ – الیگودرز

محوطه دریلان جوز – تاریخی – الیگودرز

تپه باقر آباد – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه برم – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه شماره ۳ فیروز آباد – بردبرد – تاریخی – الیگودرز

تپه مراد آباد فین ۳ – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه دهله – پیش از تاریخ – تاریخی – الیگودرز

قلعه و تپه آق بلاغ – قاجاریه – بروجرد

مسجد توسلی – قاجاریه – خرم آباد

مقبره خلیل اکبر – صفویه – پل دختر

تپه گندم بان حبیب وند – پیش از تاریخ تا اسلامی –دلفان

قلعه خرابه ازنا – پیش از تاریخ تا اسلامی – ازنا

تپه هندر سلطان آباد – تاریخی – اسلامی – ازنا

تپه طاسل – اسلامی – الیگودرز

تپه خرمن جاخاک پتیه – پیش از تاریخ تا اسلامی – الیگودرز

تپه های فیروز آباد ۱و۲ – تاریخی – اسلامی – الیگودرز

تپه های ۱و۲ روستای ده نو – تاریخی – الیگودرز

تپه شیخ ابراهیم – پیش از تاریخ – اسلامی – ازنا

تپه کرناچیا – تپه حمام – پیش از تاریخ تا اسلامی – نور آباد

تپه مومن زمین – پیش از تاریخ – نور آباد

چغاچمن – پیش از تاریخ تا اسلامی – نور آباد

تپه شماره ۴ فیروز آباد – گلیله – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه شیرین چغا – اسلامی – بروجرد

مجموعه تپه های حاجی آباد – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه چغا ماندنی – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه کیدان چغاکویری – پیش از تاریخ تا اسلامی – بروجرد

تکیه حاج محمدعلی روغنی – قاجاریه – بروجرد

تپه کل خرابه – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه سین آباد – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه گنجینه – تاریخی – اسلامی – بروجرد

تپه ولی آباد کوله مرز – تاریخی – اسلامی – دلفان

تپه توره ریز تنگ پری – پیش از تاریخ – دلفان

تپه سیکوند – پیش از تاریخ تا اسلامی – دلفان

جمعیت:

مرد: ۴۶۹۱۶۷ شهری، ۳۲۱۱۷۳ روستایی

زن: ۴۶۲۲۷۳ شهری، ۳۰۲۱۶۸ روستایی

فرآورده ها:

گندم، جو، نخود، زردآلو، سیب، گوجه فرنگی

پوشش گیاهی:

گل زرد، ختمی، پونه، درختان انجیرکوهی، گلابی وحشی، تمشک، گیاهان مرتعی

جانوران:

گرگ، شغال، روباه، خرگوش، کبک

تقسیمات کشوری:

مرکز این شهرستان شهر الیگودرز، دارای سه بخش ۱- بخش مرکزی، دارای ۵ دهستان (۱- بریرود شرقی، بریرود غربی، ۳ – پاچه لک شرقی ۴ – خمه ۵ – فرسش) ۲- بخش بشارت ۲- ززوماهرو است.

آب و هوا:

معتدل و نیمه خشک

رستنی ها:

گیاهان دارویی و صنعتی و پوشش گیاهی برای چرای دام..

سوغات:

سماور، ماشته، یخدان، ورشو، لبنیات، عسل، شیرینی بهشتی، گیوه زنانه، روغن حیوانی، ترخینه، گلبندی، شیره، نان گوشه ای، کلوچه قندی

غذای محلی:

آش گوش خرم آباد، جگروز، آش دوغ، آش، ماسوا، آش ورکوآز، آش بادمجان، گوشتاو، حلیم، ماست و کنگر، آش همه تره ای، شام کباب، دلمه برگ مو، کفته نخود چی بروجرد، کیپه خرم آباد، کوفته هلو.


۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons