نوشته ها

استان گلستان

ارسال شده توسط :

وجه تسمیه:

گلستان نامی است که به سبب زیبایی طبیعت این ناحیه از کشورمان بدان داده اند.

تقسیمات کشوری:

مرکز این شهرستان شهر آق قلا، دارای دو بخش، ۱ – بخش مرکزی، دارای ۳ دهستان ( ۱- آق التین، ۲ – شیخ موسی، ۳ گرگان بوی ) ۲- بخش و شمگیر است.

موقعیت جغرافیایی:

استان گلستان با مساحت حدود ۷/۲۰۳۸۰ کیلومتر مربع ۳/۱ درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. این استان بین ۳۶ درجه و ۴۴ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۵ دقیقه ی عرض شمالی و ۵۳ درجه و ۵۱ دقیقه تا ۵۶ درجه و ۱۴ دقیقه تا ۵۶ درجه و ۱۴ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. حد شمالی آن کشور ترکمنستان حد جنوبی آن استان مازندران و حد شرقی ان استان خراسان می باشد.

جغرافیای طبیعی:

استان گلستان با مساحتی معادل ۲۲۰۰۰ کیلومتر مربع در شمال شرقی کشور واقع شده است. این استان از شمال با دریای خزر، از شرق با استان خراسان، از غرب با استان مازندران و از جنوب با استان سمنان همسایه است. استان گلستان از دو منطقه کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است. امتداد و جهت رشته کوه های البرز به صورت دیواری مرتفع خط ساحلی و جلگه های کناره ای دریای خزر را محصور کرده و در سراسر استان شیب از ارتفاعات به سوی جلگه ها و دریای خزر کاهش می یابد. در قسمت های پایین دست جلگه ای سواحل جنوبی و شرقی دریای خزر تپه های ماسه ای ساحلی تحت تأثیر نسیم دریا و باد های محلی تشکیل شده و سدی طبیعی و کم ارتفاع بین دریا و جلگه پدید آورده اند.

سیمای اقلیمی:

سیمای اقلیمی استان تحت تأثیر سازنده های اصلی و فرعی اقلیمی شکل می گیرد که مهمترین آن ها شامل ارتفاع، عرض جغرافیایی، منابع رطوبتی، توده های هوا و سیستم های هواشناسی، کشاورزی و پوشش گیاهی است که به تحلیل تأثیر آن ها مبادرت می شود.

آب و هوا:

استان گلستان آب و هوایی کم و بیش نزدیک به نواحی شرقی مازندران را دارد ولی مقدار بارندگی آن کم تر بوده و به مقتضای فصول متغیر می باشد. در زمستان نسبت فشار هوای سرد سیبری هوای گرم و مرطوب به طرف بالا رانده شده و کوه های جنوب این منطقه نیز مانع از حرکت آن به طرف مرکز فلات ایران می گردد. در تابستان علاوه بر گرما به واسطه ی پایدار بودن رطوبت بالایی را دارا بوده. هر چه که از سمت دریا به سمت شرق پیش رویم از این رطوبت کاسته می شود و بر خشکی هوا افزوده می گردد. ابرهایی که از دریا بر می خیزد در ساحل آب خود را از دست می دهد و در کوهستان از رطوبت آن کاسته می شود.

ارتفاعات:

قسمت جنوب و شرق این استان را کوهستان تشکیل می دهد. این کوه ها به طور موازی و جهت آن ها تقریباً شرقی غربی بوده و دنباله سلسله جبال البرز می باشد. بدین ترتیب که رشته کوه های سلسله جبال البرز شرقی که شامل کوه های هزار جریب و سدن رستاق و فیروزکوه می شود، در منطقه ی سدن و رستاق و فیروزکوه می شود. در منطقه ی هزار جریب و سدن رستاق به کوه های آلاداغ و بینالود و هزار مسجد در استان خراسان می پیوندد. مهم ترین کوه های این منطقه عبارتند از شاه کوه، سیاه مرزکوه، چاه بید و کورخود.

رشته های شاه کوه با نام های مختلف قزاق، حاجی آباد، زیارت، کله چال، تالود، بند کوه، غل ییلاق و مازیکش نامیده می شوند و شامل شاه کوه بالا و شاه کوه پایین می باشد. مهم ترین قله های این قسمت قله چالوئی به ارتفاع ۳۷۵۰ متر می باشد. قلل مفرس این قسمت غالباً پوشیده از برف و دامنه های آن مه آلود است کوه وج متو و جمالو با ۲۷۵۸ متر ارتفاع جنوبی ترین قلل شاه کوه به شمار می رود که مسلط بر تاش و صحرای بسطام..

کوه های دیگر این ناحیه شمشیربر و قزلق با ۲۸۵۰ متر، گز داغ و صندوقه یا گچیات، قله خوش ییلاق به ارتفاع ۱۸۳۳ متر، کوه کورخود در شرق گنبد به ارتفاع ۲۸۱۹ متر، سالوک در شمال شرقی جاجرم به ارتفاع ۲۶۷۰ متر را می توان نام برد.

در قسمت شمال شرقی گنبد بین رود های اترک و گرگان رود کوه های کم ارتفاعی چون گلیجه داغ، نارلی داغ، گوگچه حالت نبی وجود دارد. مرتفع ترین قله های این کوه ها به ارتفاع ۷۱۲ متر در شمال گچیک و ۹۲۲ متر در شمال قلیچ و ۹۰۸ متر در جنوب مراوه تپه است.

رودخانه:

استان گلستان با توجه به وضعیت خاص اقلیمی دارای چند رود خانه ی پرآب است که این رود خانه ها عبارتند از:

قره سو که از ارتفاعات کوه قلعه، قلعه مارال سرچشمه می گیرد بعد از گذشتن از چندین دهستان بین بندر ترکمن و بندرگز به خلیج گرگان می ریزند.

گرگان رود: جهت این رودخانه از سرچشمه تا جنوب شهر آق قلا تقریباً شمال – جنوب بوده و سپس شرقی – غربی می گردد. گرگان رود که یکی از مهم ترین رودخانه های استان گلستان به شمار می رود. در تمامی دشت گرگان جریان داشته و آن را به دو قسمت تقسیم می کند. سطح حوضه ی آبگیر آن به مساحت ۱۰۲۵ کیلومتر بم باشد و جهت بستر اصلی آن از شمال شرقی به جنوب غربی است.

سرچشمه ی رودخانه از ارتفاعات گلیداغ و کورداغ و قلعه مارال بوده و طول آن سیصد کیلومتر است. به علت آنکه جنس خاک اطراف رودخانه رسی می باشد. ناحیه ای که این رود خانه در آن جریان دارد یکی از حاصلخیز ترین مناطق کشاورزی ایران بوده و وجود پنبه زار های وسیع و کشت توتون معرف قوت زمین اطراف آن است. بستر اصلی رودخانه بیش از همه در دشت گرگان جریان دارد.

رودخانه اترک: از کوه های استان خراسان سرچشمه می گیرد. طول آن ۵۴۵ کیلومتر در قسمت شمالی استان با جهت شرقی – غربی جریان دارد. مهم ترین شاخه های آن شامل سومبار، آجی سو، آق سو، خرتوت،…. می باشد. متوسط حجم سالانه ی آب آن در محل ایستگاه چات ۵۳۴ میلیون متر مکعب ثبت شده است. ( جهت استفاده از آب رودخانه د کانالی به طول حدود ۴۰ کیلومتر حفر گردیده است.

رودخانه ی فرعی استان: رودخانه ی نکاه از شاهکو واقع در گرگان و تنگه شمشیربری سرچشمه می گیرند و به دریای خزر می ریزند. رودخانه های زرین گل که از دره های شمالی کوه ابر و رودخانه ی کفشگیری سرچشمه می گیرد و به رودخانه های قره سو می ریزد. رود خانه های بالاجاده – مایان – چقر – شیرداربن – زیلان – خاصه رود – نوچمن – شوریان زواردشت و جردلی به رودخانه قره سو می ریزند.

رودخانه ی حاجی لر از اتصال دو رودخانه چهل چای و نرم آب تشکیل می یابد و به رودخانه ی گرگان ملحق می شود. رودخانه ی نوده از ارتفاعات خوش ییلاق و رودخانه ی اوغان از ارتفاعات شمالی نردین و دانیال و رودخانه ی ساریسو از کوه های گلیداغ سرچشمه گرفته و به رودخانه ی گرگان می ریزد.

از رودخانه های فرعی دیگر استان می توان رودخانه های گز، جغاکنده و نوکنده که از شاه کوه، و طنا و بنفشه تپه سرچشمه گرفته و به خلیج گرگان می ریزند.

منابع آبی:

دریای خزر، خلیج گرگان، تالاب ها و مرداب ها، رودخانه ها، آبشارها و چشمه سارها…

دریای خزر: دریای خزر بزرگترین دریاچه جهان است. عمق این دریا از شمال به طرف جنوب افزایش یافته بطوریکه عمق نواحی شمالی از ۱۶ متر تجاوز ننموده، در صورتیکه در جنوب و جنوب غربی نزدیک به ۱۰۰۰ متر هم می رسد. سواحل جنوبی آن از خلیج حسینقلی تا آستارا به خط ساحلی ایران مربوط است. سواحل گوشه جنوب شرقی، قسمتی از ضلع جنوبی و شرقی دریای خزر به استان گلستان ( به خصوص شهرستان های ترکمن و کرد کوی) محدود است. کناره های دریا عموماً پست و ماسه زار و در بعضی نقاط به صورت تپه های ماسه ای ساحلی در آمده است.

خلیج گرگان: خلیج گرگان بزرگترین خلیج دریای خزر است، که وسعت آن حدود ۴۰۰ کیلومتر مربع است. درجه شوری آب آن کاسته می شود.

گردشگاه های طبیعی:

استان گلستان با داشتن طبیعت زیبا و سرسبز و چشم اندازهای بدیع و فرح بخش دریای نیلگون خزر، دره های پوشیده از جنگل، مناظر کوهستانی و ییلاقی ، آبشار ها و جزایر دیدنی از جاذبه های طبیعی و قابلیت های گردشگری و جهانگردی قابل توجه برخوردار است. مراکز تفریحی و سیاحتی این استان عبارتند از: پارک های نهار خوران و سنگ دره در گرگان ، پارک جنگلی قرق در گرگان آبشار کبودال علی آباد، تالاب آلاگل در آق قلا، چشمه گل رامیان، آبشار و غار شیرآباد خان ببین، آبشار لوه کالیکش، جنگل های رنگو، گلستان، گرماب دشت، شصت کلا گرگان، سد کوثر، سد وشمگیر، روستای زیارت، تالاب های آجی گل و آلماگل آق قلا، پارک شهر گرگان، اسکله بندر گز و بندر ترکمن و جزیره آشوراده..

دیدنی ها:

پارک جنگلی ناهارخوران: در قسمت جنوبی شهر گرگان دامنه ی سرسبز کوه های پوشیده از جنگل ناهارخوران قرار دارد. رودخانه های پرآب و دائمی که از کوه های ییلاق زیارت سرچشمه می گیرد، این زیبایی دل انگیز را دو چندان می کند. با تأسیسات رفاهی که در پارک جنگلی ناهارخوران احداث شده مجموعه ای کامل برای پذیرایی از گردشگران در این پارک جنگلی فراهم آمده است.

پارک جنگلی قرق: این پارک در مسیر جاده ی گرگان به گنبد قرار دارد و دارای باغ وحش کوچکی است. مکانی است مناسب برای استراحت و رفع خستگی، این پارک را فراموش نکنید.

کبود وال: کبود وال تفرج گاهی است طبیعی در شهرستان علی آباد. دره ای نسبتاً عمیق و طویل در میان جنگلی انبوه. رودخانه ای با آب زلال دره را طی می کند. زلالی آب آن به حدی است که به کبودوال یا آب سبز معروف شده است.

آبشار شیرآباد: آبشار شیرآباد در ۵۵ کیلومتری گرگان و ۶ کیلومتری روستای شیرآباد واقع شده است. این آبشار گردشگاهی زیبا را برای طبیعت گردان به وجود آورده است که ۲۰ متر ارتفاع دارد. آب این آبشار از روی صخره ای عظیم به داخل استخر فرو می ریزد. اگر میخواهید عکس های فراموش نشدنی از طبیعت بگیرید حتماً سری به آبشار شیرآباد بزنید.

آبشار لوه: در داخل جنگل لوه در ۱۳۰ کیلومتری شهر گرگان رودخانه ای پرآب جاری است. این رودخانه در مسیر خود تعدادی آبشار مرتفع به وجود آورده که قطره های آب از فراز صخره به صورت پودر در فضا پخش می شود و منظره ی بسیار جالبی به وجود می آورد. هوای آن در تابستان بسیار خنک و لطیف است.

مناطق تاریخی:

استان گلستان برای گردشگرانی که قصد دارند با تاریخ و فرهنگ این استان آشنا شوند نیز جاذبه های دیدنی زیاد دارد.

گنبد قابوس: بنای عظیم آجری ( آرامگاه شمس المعانی قابوس بن وشمگیر آل زیار) در عداد بزرگترین مفاخر معماری قرن چهارم هجری قمری است. ساختمان این آرامگاه در روی تپه خاکی بلندی قرار گرفته و از دو قسمت تشکیل می شود. قسمت اول قاعده و بدنه میل، قسمت دوم شامل گنبد مخروطی شکل آجری آن است.

گبری قلعه: ظهور معماری هندسی غربی در پانزده کیلومتری خاور شهر جرجان و به صورت مربعی که هر بر آن ۶۵۰ متر است در گبری قلعه واقع شده است. در شهر سازی گبری قلعه از طرح شطرنجی و خیابان های عمود بر هم استفاده شده است.

دشت قلعه: دشت قلعه در ۱۵ کیلومتری جنوب خاوری گنبد قرار دارد. این شهر به صورت هشت ضلعی نامنظم بنا شده است.

قلعه پاراس: در ۴۰ کیلومتری خاور گنبد واقع شده است. ارتفاع حصار های شهر ۵/۳ متر و خندق میان دو دیوار ۶۱۶ متر پهنا داشته است.

قلعه ی سلطانعلی: این قلعه در ۱۲ کیلومتری باختر گنبد قابوس و در روستای قلعه ی سلطانعلی قرار گرفته است. در این شهر سفال های قرمز و خاکستری رنگ عصر اشکانی کشف شده است که نمایانگر قابل سکونت بودن این شهر در دوره ی اشکانیان است.

قلعه ی کافر: این شهر در روستای خان ببین در ۲۵ کیلومتری گنبد قابوس واقع شده است، نقشه ی شهر به صورت چند ضلعی نامنظم است. در زمان های قدیم در وسط دژ معبدی ساخته بودند که هنوز بقایای آن معبد برای بازدید کنندگان دیدنی است.

قلعه ی خندان: قلعه ی خندان در بخش جنوبی شهر گرگان قرار دارد. در هنگام توسعه ی شهر بخش بزرگی از این شهر ویران شد. اکثر نویسندگان و مورخان این شهر را « زادراکارتا » محل اقامت گاه تابستانی پادشاهان اشکانی می دانند.

مسجد جامع گرگان: این مسجد در سال ۸۰۴ ه ق ساخته شده است. قسمتی از این مسجد در اثر زلزله ی ۱۳۲۳ ویران شد که اکنون بازسازی شده است.

مدرسه ی دارالشفا: این مدرسه در محله ی نعل بندان واقع شده است و تاریخ بنای آن ۹۳۵ ه ق است. مدرسه ی دارالشفا را خواجه مظفر بنا کرده و مزار وی در حیاط مدرسه قرار دارد.

مدرسه ی عمادیه: از بناهای سده ی هشتم ه ق است و در محله ی درب نو واقع شده است.

امامزاده یحیی ابن زید: امامزاده ای است معتبر و وسیع که زیارتگاه مهم اهالی دشت گرگان است.

مدرسه ی سادات: این مدرسه محل پرورش بزرگانی چون سید مفید استر آبادی و میرزا مهدی خان، منشی و وزیر نادر شاه افشار بوده است. معماری این مدرسه در نوع خود بی نظیر است.

میل گنبد ( گنبد قابوس): بنای گنبد قابوس از عظیم ترین بناهای باشکوه اسلامی است که در سده ی چهارم ه ق ساخته شده است. این بنا آرامگاه شمس المعالی قابوس بن وشمگیر آل زیار است که به امر وی در ۳۹۷ ه ق یا ۳۷۵ هق ساخته شده است.

مردم شناسی:

در استان گلستان به جز اقوام ایرانی دو قوم دیگر که عبارت است از قزاق ها و ترکمن ها نیز ساکن اند. قزاق ها از سالیان پیش به گرگان آمده و در شهر گرگان ساکن شده اند در گرگان به آن ها بیلیش گفته می شود و محله ای که بیلیش ها در آن ساکن اند به بیلیش محله مشهور است. قوم دیگر ترکمن ها هستند که از بندر ترکمن تا دشت گرگان گنبد قابوس و باختر بجنورد پراکنده اند و در کشت و تولید پنبه که یکی از محصولات عمده ی استان گلستان است، نقش سازنده ای دارند. ترکمن ها از دو تیره تشکیل شده اند: چونی و شرف.

طایفه های جعفر بای از تیره ی شرف و کلیه ی طوایف آق آقابای و فجق از تیره ی چونی هستند. تیره ی دیگر ترکمن ها طایفه ی گوکلان و بخش خاوری استان گلستان سکونت دارند.

موسیقی کهن:

موسیقی سنتی ترکمن جزو ریشه دار ترین موسیقی های جهان به شمار می رود. چرا که در هیچ گوشه ای از آن، قطعات موسیقی دیگر ملت ها راه نیافته است. از دلایل منحصر به فرد بودن این موسیقی این است که موسیقی ترکمن به علت مهاجرت همیشگی ترکمن ها و گریز از دست فرمانروایان ستمگر و یکجانشین نبودن زندگی عشایری دست نخورده باقی مانده است و دیگر این که این موسیقی ترکمن تنها موسیقی است که با یک مضراب، دو نت را می شود نواخت، ویژگی دیگر آن این است که ریشه در مضراب ساز های ترکمن ملهم از محیط طبیعی و پیوند آن با زندگی اجتماعی و عشیرتی ترکمن می باشد و از صدای پای سم اسب و شانه ای که بر دار قالی کوبیده می شد، الهام گرفته است. ریتم این موسیقی را همگام با صدای پای اسب و در آلاچیق هنگام نواختن بر اساس نواخته شده است. از آن روی هر سازی که این ریشه و آهنگ را نداشته باشد، از آهنگ موسیقی سنتی ترکمن به دور است.

از سویی موسیقی ترکمن، موسیقی مجالس لهو و لعب نیست یعنی با ساز هایی که اندوهگین نیست و تغزل است حتی نمی توان دست هم زد. لذا در میان این قوم، رقص ملی وجود نداشته است و مراسمی را هم که به نادرستی رقص خنجر می گویند در واقع ذکر خنجر است که ریشه آن به تصوف سماعی بر می گردد که به دست صوفیان انجام می گرفته است و این خود به روزگار پیش از اسلام و به آیین « شمن » ها بر می گردد که پس از آن به کیش تصوف وارد شده است.

درباره ی تقدم و تأخر پیدایش آواز موسیقی سخنی ترکمن به دو دسته تقسیم می شود:

دسته ی اول: آهنگ هایی است که خاطر رخدادی تاریخی و الهام از طبیعت نخست ساز های آن ساخته شده است مانند « شوردان تا پلیدی» یعنی از کویر پیدا شد با « حاجی قزلان» به معنی باغشی دست بریده.

دسته دوم: آواز ها و شعر هایی که نخست سروده شد و سپس ساز های آن ها بوجود آمده است مانند : « انه » و یا صدایی که با غشی ها هنگام خواندن از گلوی خود بیرون می دهند که به آن « جوق جوق : می گویند که از ترانه های خاصی موسیقی ترکمن ها محسوب می شود. موسیقی ترکمن یک موسیقی تصویری است و خود هنگام شنیدن یک مقام، اگر داستان آن ساز را بداند می تواند رخداد های داستان را به راحتی در ذهن تصور کند.

آداب و رسوم:

مراسم عروسی:

همین که دختر مورد پسند خواستگاران واقع شد و گفتگو و رسوم نامزدی انجام گردید از طرف داماد گاه گاهی سوغات به خانه عروس فرستاده می شود مخصوصاً شب های ماه رمضان از هر نوع خوراک و هم چنین از میوه جات یک سینی می فرستند. در روز عید قربان گوسفندی را تهیه کرده شال مخمل به گردنش انداخته و در دو گوشش دو دستمال آویزان می کنند. در پیشانیش نیز آیینه هایی قرار می دهند. با این ترتیب رو به خانه عروس حرکت می کنند. چون به محل عروس می رسند گوسفند را با دو دستمال تسلیم می کنند و می گویند این دو دستمال را داماد برای عروس فرستاده است. در شب زفاف مراسمی به نام عروس تماشا معمول می شود به این ترتسی که عروس را روی صندلی نشانده و چشمهایش را بسته و دستش را روی دهانش قرار می دهند و می گویند « باشماق» دارد. در همین اثنا مردم متفرقه به تماشای عروس می آیند. در این عروس تماشا هر کس می تواند شرکت کند. یعنی ورود به خانه عروس عمومی است و مخصوص به اقوام و خویشاوندان نیست. موقعی که عروس را به حجله دعوت می کنند داماد دو چراغ به دست می گیرد و در محلی از آن خانه نیز شخصی ایستاده ظرفی عسل در دست دارد و مکرر انگشت عروس را در عسل فرو برده و به دهان افراد طایفه ی داماد می گذارد. در اتاق عروس یک نعلبکی نشاسته گذاشته شده است، آن را داماد با پا لمس می کنند متعاقب آن قند و مبلغی پول نثار سر عروس و داماد می شود. فردای آن روز از خانه عروس همراه جهیزیه یک سینی نان و کوکو که روی آن شکر سفید پاشیده است به ضمیمه چند ظرف کاچی ( خوراکی است که از آرد و زعفران و شکر با شیره درست می شود و آن را محلی ها زرجوش خوانند.) به خانه داماد می آورند. روز سلام عروس، عروس را به آشپزخانه می برند در آن جا باید شیر برنج بپزد بعد از چند روز به حمام می برند و آنرا حمام ( لنگ زنان) می نامند.

اقتصاد:

یکی از صادرات عمده ی استان گلستان که مشتری زیادی دارد، خاویار است. در نزدیکی بندر ترکمن جزیره ای است به نام آشوراده که ۳ کیلومتر عرض و ۹۰ کیلومتر طول دارد. آشوراده یکی از مهم ترین مراکز تولید خاویار در ساحل جنوبی دریای خزر است و دارای بسیاری صید گاه است

محصولات:

میوه های دانه دار: سیب، گلابی، به..

میوه های هسته دار: آلبالو، گیلاس، گوجه، آلو، هلو، شفتالو، زردآلو، شلیل، آلو قطره طلا..

میوه های دانه ریز: انگور بیدانه کشمشی، عسگری، شاهرودی، یاقوتی، توت درختی، توت فرنگی..

میوه های خشک: پسته، بادام، فندق، گردو..

میوه های نیمه گرمسیری: انجیر، پرتغال، نارنگی، لیمو ترش، لیمو شیرین، گریپ فروت، نارنج، سایر مرکبات، انار، خرمالو، کیوی، زیتون..

میوه های گرمسیری: موز، گیاهان دارویی، توت نوغان، ازگیل ژاپنی، زعفران، غیر مثمر..

صنایع دستی:

قالیبافی، گلیم بافی، قلمزنی روی چوب، معرق چوب، جاجیم بافی، نمد مالی، کاشی هفت رنگ، کاشی معرق، رنگرزی سنتی، سوزن دوزی ترکمن، منبت چوب، طراحی فرش، خاتم کاری، ابریشم بافی، ساخت ساز های سنتی، توپ سازی، سوزن دوزی، تذهیب، طلاسازی، فرش دستباف،..

موزه ها:

موزه ی گرگان: بنیاد موزه ی گرگان در سال ۱۳۵۲ نهاده شد. اما ساختن موزه و تجهیز آن تا سال ۱۳۶۷ به طول انجامید و در روز ۲۴ بهمن ماه همان سال افتتاح شد. موزه ی گرگان دارای سه بخش باستان شناسی، مردم شناسی و سنگ مزار است. بخش باستان شناسی به دوره ی تاریخی و پیش از تاریخ تقسیم شده است. کهن ترین اشیاء کشف شده از « تورنگ تپه» متعلق به ۲۵۰۰ پیش از میلاد در این موزه قرار دارد.

موزه ی گرگان – موضوع: باستان شناسی – مردم شناسی – سازمان میراث فرهنگی کشور – تأسیس ۱۳۶۷

موزه ی تاریخ طبیعی( مجتمع بازدید کنندگان شهید روغنی) گرگان – موضوع: علمی، نمونه گونه های جانوری – سازمان حفاظت محیط زیست

موزه ی حیات وحش میرزا بایلو گرگان – موضوع: علمی – نمونه گونه های جانوری – سازمان حفظ محیط زیست

مبل گنبد – موضوع: معماری – شخصیت ( مقبره ی قابوس وشمگیر) – سازمان میراث فرهنگی کشور – تأسیس ۱۳۷۷، بنا ۴۶۶ – ۴۰۳ هجری قمری..

آثار ملی ثبت شده:

شهر قدیمی جرجان و محلات خارج آن – اسلامی – گرگان

تورنگ تپه – هزاره ۲ و ۳ ق م – گرگان

گنبد کاووس – آل زیار – گنبد کاووس

برج رادکان – قرن ۵ ه ق – کردکوی

مسجد جامع – سلجوقی – صفویه – گرگان

امامزاده نور – قرن ۹ ه ق – گرگان

امامزاده روشن آباد – قرن ۹ ه ق – گرگان

تپه دهکده تک چنار – تاریخی – کلاله

تپه مراوه – اسلامی – مراوه تپه

شهر جرجان – اسلامی – گنبد کاووس

تپه ۶ ک م غرب گنبد کاووس – پیش از تاریخ – گنبد کاووس

یاریم تپه – هزاره ۲ و ۱ ق م – گنبد کاووس تپه

تپه نظام آباد پایین – هزاره ۲ ق م – گنبد کاووس

تپه نظام آباد بالا – اواخر هزاره ۲ ق م – گنبد کاووس

تپه روزه – اواخر هزاره ۲ ق م – آزاد شهر

تپه ا ک م شمال غربی تپه روزه – تاریخی – آزاد شهر

سه تپه خان ببین – اواخر هزاره ۱ ق م – خانببین

دو تپه علی آباد – اواخر هزاره ۲ ق م – علی آباد

یاس تپه – هزاره ۱ قمری میلادی – علی آباد

نرگس تپه – اواسط هزاره ۱ ق م – گرگان

تپه قلی – هزاره ۱ ق م و اسلامی – گرگان

تپه سعد آباد – هزاره ۱ ق م و اسلامی

تپه لمسک – هزاره ق م تا ساسانی – گرگان

تپه محض آباد – اواخر هزاره ۲ ق م – گرگان

تپه حیدر آباد – تپه چالگی – هزاره ۱ ق م – گرگان

تپه ۱۴ ک م غرب گرگان – هزاره ۱ ق م – گرگان

جن تپه – هزاره ۱ ق م – گرگان

پل پهلوی دژ – صفویه – آق قلا

شهر دشت حلقه – دشت قلعه – اشکانی – ساسانی – مینو دشت

گبری قلعه – ساسانی – اسلامی – گنبد کاووس

گمیش تپه – اسلامی – ترکمن

مدرسه ی کریم ایشان – قاجاریه – کلاله

امامزاده نور – امامزاده اسحق – سلجوقی – گرگان

مسجد گلشن – قاجاریه – گرگان

کاخ اختصاصی گرگان – پهلوی – گرگان

سر در ورودی پادگان – پهلوی – گرگان

تپه توران فارس – هزاره ۱ ق م – علی آباد

تپه قلعه خندان – ساسانی و اسلامی – گرگان

خانه خراسانی – اواخر قاجار – گرگان

خانه کبیر – اواخر قاجار – گرگان

دیوار گرگان – سد انوشیروان – ساسانی – گنبد کاووس

خانه امیر لطیفی – قاجاریه – گرگان

خانه تقوی – پهلوی اول – گرگان

مدرسه ی عمادیه – صفویه – گرگان

شغال تپه – تاریخی – علی آباد

شغال تپه – پیش از تاریخ – گنبد کاووس

تپه اسکندر نژاد – تاریخی – گنبد کاووس

ملا علی تپه – آهن – تاریخی – گنبد کاووس

تپه منگالی – تاریخی – اسلامی – آق قلا

تپه قره گرگ – تاریخی – گنبد کاووس

ملک علی تپه – هزاره ۱ – اسلامی – گنبد کاووس

آبادان تپه – آهن – قرون اولیه اسلامی – گنبد کاووس

غار وسط دل دل – پارینه سنگی – اسلامی – مینو دشت

دانقا تار تپه – آهن – گنبد کاووس

تپه کهنه ولی آباد – آهن گنبد کاووس

جلائن تپه – آهن گنبد کاووس

تیگلک تپه – تاریخی – کلاله

تپه میدان – تاریخی – اسلامی – گنبد کاووس

تپه طلایی الف – آهن – گنبد کاووس

تپه های مزار شیخ احمد – اواخر تاریخی – گنبد کاووس

تپه قوشان باتان – پیش از تاریخ – گنبد کاووس

کمک تپه گاومیشلی – اواخر تاریخی – گنبدکاووس

تپه های روستای ایمر محمد قلی آخوند – تاریخی – گنبد کاووس

محوطه پلی علیا – تاریخی – اسلامی – کلاله

قیزلر قلعه – تاریخی – ترکمن

احمد قرایی – آهن – اسلامی – مینودشت

سرخ تپه – پیش از تاریخ – اسلامی – گنبد کاووس

آق تپه – آهن – گنبد کاووس

بالا تپه – خداقلق – پیش از تاریخ – تاریخی

بایان تپه – آهن – تاریخی – گنبد کاووس

قبرستان سد قاقا – آهن – تاریخی – گنبد کاووس

مجموعه باقری – اوایل پهلوی – گرگان

تپه حاجی قلندر – هزاره ۵ ق م – آهن – گنبد کاووس

قره محمد تپه – آهن – تاریخی – گنبد کاووس

قلعه سلیمان بوقه – قرن ۵ – ۸ ه ق – مینو دشت

تپه انبار سرت – آهن – گنبد کاووس

تپه پل مینو دشت – اشکانی – ساسانی – مینو دشت

محوطه طبق چشمه – هزاره ۱ اشکانی – ساسانی

تاتار تپه – تاریخی – گنبد کاووس

تپه آق قایه – آهن – تاریخی – گنبد کاووس

کاروانسرای قزلق – اسلامی – گرگان

دانقار تار تپه – هزاره ۱ – تاریخی – گنبد کاووس

تپه شهرک بسیجیان – هزاره ۱ ق م – آزاد شهر

محوطه دلگشا – هزاره ۱ – تاریخی – گنبد کاووس

سد گرگز – تاریخی – گنبد کاووس

ایلیک تپه – تپه خانه دار – تاریخی – گنبد طاووس

خانه شیرنگی – پهلوی – گرگان

محوطه بازگیر – پیش از تاریخ – تاریخی – مینودشت

تپه خاکی – پیش از تاریخ – تاریخی – بندر گز

محوطه قزل قازلان – تاریخی – اسلامی – کلاله

یاریم تپه – تاریخی – کلاله

قره تپه شیخ – پیش از تاریخ تا اسلامی – کلاله

محوطه قزل قازلان – تاریخی – اسلامی – کلاله

قولی تپه – تاریخی – گنبد کاووس

محوطه کلیجه – پیش از تاریخ – کلاله

تپه گوگجه – تاریخی – گنبد کاووس

محوطه چلاده – تاریخی – کلاله

محوطه عطالر سفلی – پیش از تاریخ – تاریخی – کلاله

قلعه سر تپه – تاریخی – بندر گز

تپه انبارسیلو – تاریخی – گنبد کاووس

گوگ تپه – پیش از تاریخ – گنبد کاووس

شاه تپه – چیش از تاریخ – بندر ترکمن

تپه طلایی – اسلامی – کلاله

تپه پوکردوال – پیش از تاریخ – گرگان

قلعه بانصران – ساسانی – اسلامی – کردکوی

شهرباستانی تمیشه – ساسانی – اسلامی – کردکوی

دیوار تمیشه – ساسانی – کردکود

کافر تپه – ساسانی – بندر گز

محوطه موزی لاپه – ساسانی – اسلامی – کردکوی

محوطه بانصران – ساسانی – اسلامی – کردکوی

مدرسه تقوی – اواخر قاجار – گرگان

خانه فاطمی – قاجاریه – گرگان

خانه شایگان – اواخر قاجار – اوایل پهلوی – گرگان

خانه مفیدیان – اواخر قاجار – گرگان

خانه دارویی – اوایل پهلوی – گرگان

اورکت تپه – پیش از تاریخ – آق قلا

شاه قلی تپه – پیش از تاریخ – تاریخی – آق قلا

مجموعه تپه های سدوشمگیر – تاریخی – آق قلا

جمعیت:

مرد: ۳۶۰۴۹۴ شهری، ۳۶۰۲۹۸ روستایی

زن: ۳۶۱۰۸۵ شهری، ۳۷۲۴۹۱ روستایی

فرآورده ها:

پنبه، جو، برنج، بنشن

پوشش گیاهی:

گل گاو زبان و گل بنفشه و گیاهان مرتعی

جانوران:

آهو، گراز، شغال، گرگ، روباه

رستنی ها:

درختان گز، راش، گیاهان دارویی، گل گاو زبان، گل بنفشه و گل ختمی، پوشش گیاهی برای چرای دام.

غذاهای محلی:

گل بورک ، قاتیقلی بورک ، خوراک بادمجان ، کارتو شکالی بورک ، چکدرمه ، بورک قارچ

سوغات:

ماهی ، برنج ، مرکبات ، روسری ترکمن ، سبد های حصیری

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons