نوشته ها

بیابان لوت سومین اثر ارزشمند جهانی استان خراسان جنوبی

ارسال شده توسط :

بیابان لوت سومین اثر ارزشمند جهانی استان خراسان جنوبی

(( میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان جنوبی ))

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان جنوبی گفت: بیابان لوت به عنوان سومین اثر ارزشمند استان و اولین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار جهانی به ثبت رسید.

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی، حسن رمضانی افزود: دشت لوت دشتی بیابانی در منطقه جنوب شرقی ایران است. این دشت در شمال شرقی شهرستان کرمان قرار دارد و بیست و پنجمین بیابان بزرگ جهان می‌باشد. هسته آن در سال‌های ۲۰۰۴، ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ گرمترین نقطه بر سطح کره زمین شناخته شده است که بیشترین آن در سال ۲۰۰۵ با بیشینه دمای ۷۰٫۷ درجه سانتیگراد ثبت گردیده است. دانشمندان علت گرمای بالای آن را رنگ تیره و خشکی سطح آن دانسته‌اند که موجب جذب گرمای خورشید می‌شود.

وی ادامه داد: دشت لوت از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است. طول آن حدود ۳۲۰ کیلومتر (۲۰۰ مایل) و عرض آن حدود ۱۶۰ کیلومتر (۱۰۰ مایل) می‌باشد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان جنوبی اذعان داشت: در نوشته‌های جغرافیایی از واحد لوت گاهی بنام «چاله لوت» و گاهی به ‌صورت «دشت لوت» و در نزد عوام نیز به‌ دلیل برخی مشابهت‌ها با دشت کویر اغلب بنام کویر لوت نام برده می‌شود. دشت لوت به‌صورت بیابان وسیع ماسه‌ای و ریگی است. در دشت لوت چاله‌ها یا حوضه‌های محلی متعددی وجود دارد که هر کدام دسته‌ای از رواناب‌های سطحی اطراف را دریافت می‌کنند. در دشت لوت پهنه‌های کویری عمدتاً در داخل یا حاشیه این حوضه‌ها (چاله‌های محلی) و یا در قسمتی از مسیر جریان‌های فصلی و موقتی پدید آمده‌اند. به‌ طور کلی وسعت کویر در دشت لوت نسبت به زمین‌های ماسه‌ای و ریگی چندان زیاد نیست و یا به ‌عبارتی از چنان اهمیتی برخوردار نیست که بتواند بر چشم‌ انداز طبیعی آن تأثیر بگذارد. از این نظر دشت لوت درست در مقابل دشت کویر قرار دارد که بیشتر وسعت آن را کویر پوشش داده است؛ بنابراین همان‌ طور که محققان جغرافیا در نوشته‌های خود به کرات تأکید کرده‌اند، اطلاق کویر لوت بر این واحد صحیح نیست و باید از آن به عنوان دشت لوت یا بیابان لوت نام برد.

رمضانی در مورد موقعیت و شاخص‌های کلی دشت لوت گفت: دشت لوت محدوده‌ای است بین استان‌های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان این دشت بین دو گسل نهبندان در شرق و نای بند در غرب قرار دارد و حد شمالی آن در حد مدار ۳۲ درجه و حد جنوبی در حد مدار ۲۸ درجه ‌است.

وی ادامه داد: وسعت حوضه آبگیر دشت لوت، حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر مربع (یک دهم مساحت کشور) است و طول آن از شمال به جنوب حدود ۹۰۰ کیلومتر و غرب به شرق حدود ۳۰۰ کیلومتر است. پست‌ ترین نقطه دشت لوت ۱۹۰ متر از سطح دریا است. (لوت مرکزی)

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان جنوبی افزود: دشت لوت جایگاه رخداد زمین لرزه‌های بزرگ و مهمی بوده‌ است. در پای کوه‌های مشرف به کویر بزرگ لوت، آثاری از سکونت انسان از هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح مشاهده شده ‌است.

رمضانی اظهار داشت: بزرگترین ناحیه جمعیتی دشت لوت “شهداد” است که در گذشته‌های دور به آن خبیص می‌گفتند. دره سیرچ و ناحیه مسکونی آن به همین نام، یکی از زیباترین چشم اندازهای سر سبز حاشیه این دشت اسرار آمیز است.

وی گفت: دشت لوت یکی از شگفت انگیزترین عوارض بیابانی دنیا است برخی از جاذبه‌های آن عبارتند:

  • بزرگترین شهر کلوخی جهان. منطقه کلوتها از دور به خرابه‌های شهری بزرگ می‌ماند که توصیف‌های گوناگون از آن شده‌ است نظیر: شهر خیالی و یا شهر لوت.
  • مرتفع ‌ترین هرمهای ماسه‌ای دنیا در لوت است. مرتفع ترین هرم‌های شناخته شده دنیا حداکثر ۳۰۰ متر ارتفاع دارند )لیبی( اما در لوت ارتفاع برخی هرم‌ها گاه به ۴۸۰ متر هم می‌رسد.
  • ۴۰ مخروط آتشفشان کواترنر در سطح دشت لوت وجود دارد.
  • پهنه‌های وسیع ماسه و ریگ با طیف رنگی قهوه‌ای روشن تا خاکستری و سیاه نظیر «گدار باروت» که چون خاک آن سیاه و شبیه باروت است به این نام خوانده می‌شود.
  • دشت‌هایی از گدازه‌های بازالتی چاله چاله نظیر “گندم بریان”
  • پهنه‌های شنی مواج
  • بزرگترین نبکاهای جهان تپه‌های شنی پوشیده از گیاه )نبکاها( که یکی از شگفتی‌های همزیستی خاک و آب و گیاه است. این نبکاها به گلدان بیابان نیز نامیده شده‌اند.
  • مرتفع ‌ترین ربدوها ((Rebdou )ربدوها مشابه نبکاها با ابعاد بزرگتر شکل‌های پیچیده‌ تر در لوت غربی می‌باشند
  • پهنه‌هایی به شکل چند ضلعی‌ های متعدد که حاصل قشر نمکی ضخیم و تبخیر شدید سطح زمین است.
  • کویر پاشتری، سطح این نوع زمین‌ ها اینطور به ‌نظر می‌رسد که پس از بارندگی زیاد خیس شده و تعدادی شتر روی آن راه رفته‌اند.
  • هامادا Hammada دشت‌هایی از ریگ، شن و پوشیده از خاک‌های ریگی که فاقد گیاه است.

 

 

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons