نوشته ها

تعزیه خوانی

ارسال شده توسط :

تعزیه خوانی

تعزیه خوانی

عاشورا در فرهنگ مذهبی مسلمانان همواره جایگاه خاص و برجسته ای دارد و زمینه ساز مجموعه ای از سنتها و مراسمی است که در طول تاریخ به عنوان میراثی معنوی از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.

پرده خوانی هنر نمایشی عامه است که به نقل واقعه های مذهبی از روی تصاویر کشیده شده بر رو پرده می پردازد. هنر پرده خوانی قدمت زیادی در ایران دارد و مردمان گذشته نیز علاقه زیادی به این مراسم از خود نشان می دادند

پرده ‌خوانی از جمله هنرهای معرکه ‌گیری و ترکیبی از فنون قصه ‌گویی و نقالی است، پرده ‌خوانی را شمایل ‌گردانی، پرده ‌داری و پرده ‌گردانی نیز می ‌گویند. روی این پرده ها که پرده‌ های نقل خوانده می ‌شوند، مجالسی از وقایع زندگانی پیامبر(ص) و برخی غزوات ایشان و حضرت علی (ع)، حوادث زندگانی ائمه و وقایع کربلا، صحنه‌ های از بهشت و جهنم و برخی واقعه ‌های برگرفته از قصص، احادیث و باورهای عامه درباره روز قیامت و کیفر و پاداش گناهکاران و مؤمنان به تصویر درآمده ‌اند.

در ایام سوگواری در مساجد یا مجالس روضه‌ خوانی پرده‌ های نصب می‌ کردند که وقایع عاشورا را نشان می ‌داد و روضه‌ خوانان گاهی به تصاویر وقایع عاشورا بر روی پرده اشاره می ‌کردند.

یکی از آیین های عزاداری ایام سوگواری محرم در استان خراسان شمالی، آیین پرده خوانی روز عاشورا ا ست که هر ساله این استان مذهبی را میزبان خیل عظیمی از عزاداران و مشتاقان معرفت اباعبدالله (ع ) از گوشه و کنار جمع می کند. در این استان هر سال در روز دهم ماه محرم( عاشورا) اهالی در قالب هیاتهای عزاداری، سینه زنی ،نخل گردانی ،تعزیه خوانی ، زنجیر زنی و از همه مهمتر پرده خوانی به عزاداری می پردازند.

نحوه برگزاری مراسم :

پرده‌ خوان که وی را درویش می ‌نامند از برخی روایات مذهبی آگاهی دارد و با صوتی خوش و بیانی جذاب و رسا آنها را توصیف می‌ کند.

پرده‌ خوان که معمولا پارچه ‌ای سیاه یا سبز بر سر می ‌بندد و یا به جای پارچه، کلاهی سیاه یا سبز بر سر می‌ گذارد به هنگام پرده ‌خوانی نخست طومار را به دیوار نصب و سپس آن را باز می‌ کند و آنگاه پارچه سبز روی پرده را کم ‌کم کنار می ‌زند و با چوب ‌دستی خود که «مطرق» یا «مطراق» نام دارد، به تصاویر مجالس پرده اشاره و با بیان مقدمه ‌ای کار خود را آغاز می ‌کند، شماری از پرده ‌خوانان از روی طوماری که در دست دارند، داستان واقعه ‌های پرده را می‌ خوانند.

مراحل کار پرده‌ خوان به ترتیب شامل پیش واقعه‌ خوانی، مناجات و فضائل‌ خوانی، مناقب ‌خوانی و نقل قصه و حدیث است. پرده خوان در پایان با لحنی سوزناک گریزی به صحرای کربلا می ‌زند و به نوحه و ندبه می ‌پردازد.

گرچه پرده‌ خوانان با نیت ثواب بردن و ثواب رساندن و تحریک احساسات مذهبی تماشاگران به پرده ‌خوانی می ‌پردازند، لیکن پرده خوانان از راه پرده‌ خوانی کسب معاش نیز می‌ کنند از اینرو در میان و یا در پایان هر مجلس پولی به رسم تبرک از مردم دریافت می‌ کنند.

ادبیات پرده‌ خوانی بخشی شفاهی است که معمولا از اقوال و روایات نقالان گرفته شده و بخشی دیگر کتبی و برگرفته از مقتلها و سوگنامه‌ های مانند روضه الشهدای حسین(ع) «واعظ کاشفی» است.

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons