نوشته ها

قنبرخوانی، مهمان دیرینه شب های رمضان در شهرستان کاشمر

ارسال شده توسط :

قنبرخوانی، مهمان دیرینه شب های رمضان در شهرستان کاشمر

((میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی))

مراسم قنبر خوانی که یکی از قدیمی ترین گونه نمایش های آهنگین است و به ابتکار ایرانیان خلق شده است، سال های سال است که در شب های ماه مبارک رمضان خصوصا در شب های احیاء مهمان مردم کاشمر در استان خراسان رضوی است.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، این تعزیه نوعی مصیبت خوانی در رثای امیرالمومنین(ع) است و یکی از وجوه تلفیق هنر موسیقی و نمایش در خدمت آیین های دینی است.
هنوز قنبرخوانانی حضور دارند که نقل قنبرخوانی را سینه به سینه آموخته اند و حدیث عشق قنبر به مولا را هر رمضان برای عشاق وارادتمندان به امام علی(ع) بازگو می کنند.
یکی از جذاب‌ترین برنامه‌ها در مسجد جامع برپایی مراسم تعزیه با عنوان« قنبرخوانی» است که پس از اتمام مراسم عزاداری و سینه‌زنی عزاداران،درکاشمر آغاز می‌شود.
قنبرخوانی نوعی نمایش آئینی در اشکال آوازی به شمار می‌رود که معروف به قنبر غلام حضرت علی علیه السلام و به عبارتی شرح حال او و ارادتش به مولا امیرالمومنین (ع) است. قنبر بر اثر شنیدن خبر شهادت مولا خشت بر سر می‌کوبد و این اشعار و مراثی را می‌سراید.
در روایات آمده است، “قنبر” غلام وفادار امام علی (ع)‌ هنگامی از ضربت خوردن آن حضرت به دست ابن ملجم آگاه می شود، پشت در خانه ابوتراب خشت‌های خانه را به سر می‌کوبد و به ندبه و عزاداری می‌پردازد، آن قدر که از حال می‌رود و بی هوش می‌شود.
در این نمایش آیینی یک شبیه قنبر، غلام امام علی(ع) در صحنه ای کنار یک در می نشیند و با مولای خود راز و نیاز می کند و حوادث و وقایعی که بر ایشان رفته را یادآور می شود. این نوع تعزیه بیشتر در روزهای هفدهم تا بیست و سوم ماه مبارک رمضان برگزار می شود. نکته مهم این است که تنها مردان مراسم قنبرخوانی نداشتندو یک نوع قنبرخوانی در میان بانوان نیز به اجرا در می‌آمده است.
در برخی از بخش های ایران قنبرخوانی به صورتی دو نفره نیز برگزار می شده است.دربعضی از اشکال این آیین، فردی در نقش قنبر و فردی در نقش امیرالمومنین(ع) به اجرای تعزیه می پردازند. قنبر از ابتدای حرکت به سمت منزل امام علی(ع) اشعاری در مدح و منقبت سیدالاوصیاء می خواند و حاضران نیز با ذکر صلوات و نیز تکرار برخی ابیات، او را همراهی می کنند و نهایتا با رسیدن به درب خانه امیرالمومنین (ع) با حالتی ویژه به دیدار و ملاقات حضرت که پس از ضربت خوردن در بستر بیماری افتاده است می شتابد. این قسمت از برنامه که بینندگان را به شدت متاثر می کند، معمولا با آه و فغان و گریه شدید حضار همراه می شود و حالتی بسیار حزن انگیز را در محفل ایجاد می کند.
دریکی ازروستاهای کوهسرخ کاشمردرشب شهادت حضرت علی(ع)شخصی لباس قنبرپوشیده وباکشکول وباحالت غم واندوه وعزاداری به پشت حسینیه یامکان عزاداری می آید ودرب حسینیه رامی کوبدواشعاری را زمزمه می کند.
دراین حال شخصی ازدرون حسینیه بازبان حال حضرت زینب برخاسته وباچشمانی اشک آلود وگریه جواب می دهد وسوالها وجواب می کنند که دراصطلاح شبیه خوانی به آن «مصرع» می گویند.
همچنین درشهرکاشمر ودرتکیه حیدری این مراسم باشکوه درروزشهادت حضرت علی(ع)اجرامی شود.به نحوی که هیئت سینه زنی یازنجیرزنی ازمحل تکیه حیدری به سمت مسجدجامع شهرحرکت می کند وباعزاداری وگریه واشک به اصطلاح به طرف خانه حضرت می رود ودربین راه شخصی خوش خوان زبان حال قنبرنغمه سرایی می کند ودرمنقبت مولا علی اشعاری را می خواند.
گفتنی است مراسم خوانی، به شماره ۸۲۸ به تاریخ ۴/۱۱ ۱۳۹۱ در هفتمین همایش سیاستگذاری شورای ثبت در فهرست میراث معنوی (ناملموس) ثبت ملی شد.

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons