نوشته ها

استان کهگیلویه و بویر احمد

ارسال شده توسط :

وجه تسمیه:

کهگیلویه بر گرفته از نام حکمران منطقه در قرن چهارم هجری قمری است و بویراحمد نام ایلی است که قلمروشان در این منطقه بوده است.

موقعیت جغرافیایی:

این استان از نظر موقعیت جغرافیایی در جنوب غربی ایران واقع است، از شمال به استان چهار محال و بختیاری، از جنوب به بوشهر، از شرق به فارس و اصفهان و از غرب به استان خوزستان منتهی می گردد و شامل چهار شهرستان بویر احمد( یاسوج)، گچساران ( دو گنبدان)، کهگیلویه ( دهدشت)، و دنا ( سی سخت ) و دارای ۱۳ شهر، ۱۴ بخش ۴۰ دهستان و۲۰۲۶ آبادی خالی از سکنه می باشد و مساحتی حدود ۱۶۶۴ کیلومتر مربع سرزمین کوهستانی و نسبتاً مرتفع می باشد که حدود۵/۴ از مساحت استان را ناهمواری ها تشکیل داده است. کوه های زاگرس با رشته های موازی سراسر شمال و شرق و کوه های سیاه و سفید هامی و خائیز جنوب و جنوب شرقی آن را در بر گرفته اند و رودخانه های مارون، بشار، زهره، خرسان و ناز مکان از آن عبور می نمایند و بعضاً از کوه های آن سرچشمه می گیرند. استان کهگیلویه و بویر احمد مابین ۲۹ درجه و ۵۵ دقیقه تا ۳۱ درجه و ۳۲ دقیقه عرض شمالی و ۴۹ درجه و ۵۷ دقیقه تا ۵۱ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی واقع شده است. بلند ترین قله استان قله دنا به ارتفاع ۴۴۰۹ متر و پست ترین منطقه ی آن به ارتفاع ۵۰۰ متر از سطح دریا می باشد. با توجه به شرایط اقلیمی و موقعیت طبیعی هر چه در امتداد کوه های زاگرس از شمال شرقی به جنوب غربی نزدیک تر شویم از ارتفاع کوه ها و میزان بارندگی و رطوبت به طور محسوس کاسته می شود.

سیمای اقلیمی استان:

عوامل اصلی شکل دهنده اقلیم استان کهگیلویه و بویر احمد مشتمل بر عامل ارتفاع، عرض جغرافیایی، دوری و نزدیکی به منابع آن ها و تأثیر پذیری از توده های هوا و سیستم های هواشناسی مؤثر بر سطح استان می باشد که هر یک به سهم خود و نیز در تلفیق با یکدیگر، شرایط آب و هوایی این استان را به وجود می آورند. در کنار عوامل اصلی چهارگانه فوق عوامل دیگری نیز به صورت فرعی و جانبی بر اقلیم استان تأثیر می گذارند که از آن جمله می توان به پوشش گیاهی و کشاورزی استان اشاره نمود.

تقسیمات کشوری:

مرکز این شهر باشت دارای دو دهستان ۱- بابویی ۲- کوه مرمخانی

دریاچه ها:

این استان به وجود مناطق بلند و ارتفاعات متعدد و تأثیر جریان های جوی باران زا از میزان بارندگی خوبی در هر دو منطقه سردسیر و گرمسیر برخوردار است و این بارندگی ها باعث ایجاد رودخانه های منعدد و پر پیچ و خم در استان شده است و این رود ها در مسیر خود تند آب ها و گاهی آبشار ها ی فراوانی را بوجود آورده اند. با وجود آنکه اغلب رود خانه های استان از قعر دره ها و از دل ارتفاعات عبور می کنند و کمتر مورد استفاده قرار می گیرند، مع الوصف تنها جریان های سطحی استان هستند که در آبیاری اراضی زیر کشت مورد استفاده قرار می گیرند. ارتفاعات دنا به عنوان ذخایر منابع آب استان بوده و دره های متعدد و دامنه های آن نیز پر از چشمه های کوچک و بزرگ است. ارتفاعات دنا سرچشمه بسیاری از رود خانه های جنوب ایران است و نقش تعیین کننده ای در زندگی مردم جنوب کشور دارد و معروف ترین قله های آن شامل حوزدال و قارچ مستان است.

مهمترین دریاچه ها:

دریاچه مور زرد زیلایی، تالاب برم الوان، تالاب برم شیر

رودخانه ها:

مهم ترین رودخانه های استان عبارتند از: رود خانه مارون، رودخانه زهره، رودخانه خرسان، رودخانه نازمکان

آبشار ها:

آبشار های استان کهگیلویه و بویراحمد عبارتند از: آبشار مارگون، آبشار یاسوج، آبشار گنج بنار، آبشار بهرام بیگی، آبشار طوج و آبشار تنگ مرادی.

چشمه ها و مراکز آب درمانی:

چشمه میشی، چشمه خارکلون ( خاک لدون)، چشمه اوسل، چشمه دو گنبدان، چشمه بابکان، باغ چشمه بلقیس، هفت چشمه، چشمه آب گرمو، چشمه جوزک، چشمه بابا احمد، چشمه تنگ سولک، و… از معروف ترین چشمه های استانند.

گردشگاه های طبیعی:

استان کهگیلویه و بویر احمد با داشتن طبیعت زیبا و سرسبز، آبشار یاسوج، دریاچه مور زرد زیلایی، دریاچه کوه گل، تالاب ها، رودخانه های متعدد طبیعت سرسبز و باغات بسیار زیبا، آب بندان، سیلاب و کلوار، برم الوان، غار تاریخی دنا، غار خفاش ( در تنگ تکاب) چشمه میشی در سی سخت، چشمه نرگس( در دو گنبدان)، چشمه بلقیس با آب گوارا، روستای تاریخی و باستانی با چشم انداز های دلکش و اماکن متبرکه و مذهبی فراوان، دارای جاذبه های توریستی بسیار می باشد و همه ساله محل سیاحت گروه هایی از سراسر کشور است.

جاذبه های گردشگری:

تنگ تیزاب یکی گردشگاه های معروف استان است که همه ساله از اوایل اردیبهشت نا آذر ماه، گروه کثیری از مردم استان های کهگیلویه و بویر احمد و فارس و سایر نقاط به این محل سرسبز و زیبا مسافرت می کنند.

تنگ سرخ در ۳۵ کیلومتری سپیدان نیز از گردشگاه های مهم منطقه می باشد. تنگ های دیگر استان که با گوشش گیاهی مناسب، آب چشمه های گوارا، آب و هوای مناسب، امکانات گردشگری مورد استفاده گردشگران و مردم بومی قرار می گیرد عبارتند از: تنگ گنجه ای ، تنگ تامرادی، تنگ براق، تنگ دشمن زیاری، تنگ تکاب، تنگ لنده و غیره ….

دره های استان که اغلب چراگاه و ییلاق استان می باشند عبارتند از: دره کوه سیاه، دره بهرام بیگی، چیربیان، جوکار، گل سفید، برم شیر، مهتاب و غیره …

در این استان روستا های دیدنی بسیاری وجود دارد که مهمترین آن ها عبارتند از: روستای پوله زیلایی که دارای چشم انداز های طبیعی بدیع و دیدنی می باشد. در این منطقه درختان بنه ، بلوط، زالزالک و گردو دیده می شود. این منطقه محل مناسبی برای استقرار اردو های آموزشی دانش آموزی و دانشجویی در تمام فصل های سال به جز زمستان است. روستای دهدشت قدیم که در گذشته یک شهر، معماری مخصوص و جالب توجهی از قبیل آب انبار، حمام، بازار، امام زاده ها، کاروانسرا، ارگ حکومتی و برج و باروها، خانه و مسجد را شامل می شود. خیر آباد مجموعه ای از روستاهایی است که در اطراف رود شیرین واقع شده اند. محوطه باستانی خیر آباد به دوره ساسانی مربوط است. این مجموعه از قلعه، آب انبار، مدرسه و چهار طاقی های بسیاری تشکیل شده است. همچنین از معبد های آناهیتا در این استان، قلعه سنگی کوچکی باقی مانده است. روستای سی سخت در یک منطقه کوهپایه ای واقع شده است. سی سخت با ارتفاع ۲۲۰۰ متر در اواخر پائیز تا اوایل بهار پوشیده از برف است. این ناحیه محل اتراق اول کوهنوردان دنا می باشد. روستاهای دیگر استان که هر کدام از جذابیت های طبیعی و تاریخی خاص خود برخوردارند عبارتند از: روستای لنده، روستای مارگون، بهمئی، چرام، آب نهر، میمند، ایدنک، سازمان هواشناسی کشور.

مردم شناسی:

بر اساس اطلاعات سر شماری ۵/۹۲ درصد از خانوار های عشایر دوره ی ییلاقی فقط از سر پناه چادر و ۹/۶ درصد فقط از ساختمان استفاده می کرده اند. از خانوار های عشایر دوره ی قشلاقی ۱/۱۲ درصد فقط از ساختمان استفاده می کرده اند.

آداب و رسوم:

اهالی ایل اگرچه قائل به این می باشند که همه روزها ایام الله اند ولی بر این باورند که هر روزی برای انجام دادن کار ها مناسب نیست. مثلاً برای شروع کوچ یا کندن و برپا کردن سیاه چادر یا پاشیدن بذر روی زمین حتماً باید فرد با سوادی را که دارای سواد مکتبی هست ببینند تا وی با دیدن کتاب خود به آن ها بگوید که چه روز و ساعتی مناسب انجام کارشان می باشد و علاوه بر آن قائلند که هر جهتی هم مناسب برای حرکت اولیه نمی باشد بلکه باید ببینند آن جهت « ستاره» ( علامت نامیمون بودن حرکت در یک سمت) نداشته باشد آن ها به فال و فالگیری هم بی اعتقاد نمی باشند که از فال های مرسوم در میان ایل نشینان می توان به فال « چهار ریگی» اشاره کرد که به نتیجه این نوع فال اعتقاد دارند و در انجام آن پای بند هستند.

ازدواج:

در میان ایل ازدواج امری حسنه و طلاق امری است منفور صورتیکه طلاق در ایل بندرت پیدا می شود البته برای ازدواج سن خاصی مطرح نیست و حتی به راحتی می توان شاهد ازدواج یک دختر جوان با مرد کهنسالی بود و گاهی می توان ازدواج دختر و پسری قبل از رسیدن به سن تکلیف را مشاهده کرد البته این ها بعد از رسیدن به سن تکلیف به خانه بخت می روند. ازدواج و انجام مراحل آن در ایل یکی از سنت های پایدار است که همه مقید به انجام و اجرای تمام شرائط و مراحل آن هستند. ازدواج از آنجا شروع می شود که پدر یا مادر پسری لباس یا چیز دیگری را از خانه خود به خانه دختری می برند و آن دختر را اصطلاحاً « نشونه بندی» می کنند و به آن لباس که با خود می برند « نشونه» می گویند، شکم خری هم در ایل وجود دارد به این فرم که می گویند زن فلانی که حامله است اگر دختر بود مال پسر بهمانی است و جالب این است که این مسائل لا یتغیر هستند حتی اگر طرفین « داماد و عروس» رضایتی نداشته باشند این امر صورت می گیرد و به عنوان کلی تر می توان گفت در ازدواج رضایت پدر و مادر بیشتر از عروس و داماد شرط است. در امر ازدواج ریش سفیدان ایل نقش مهمی دارند و در تمام مراحل ازدواج حرف آنان مؤثر و تعیین کننده می باشد، ازدواج اگر درون ایلی باشد سخت گیری ها کمتر است و معمولاً در ازدواج های برون ایلی مشکلات ظهور می کنند و سخت گیری ها فراوان می شود.

می توان دیگر مراحل ازدواج را به صورت ذیل عنوان کرد. بعد از انتخاب دختر مورد نظر یک فرد مورد اطمینان خانه داماد به آن خانه می رود بصورتیکه+ کسی متوجه نشود این مرحله از شرایط ازدواج کاملاً مخفیانه صورت می گیرد که مهمترین دلیل آن را می توان در این جستجو کرد که مهمترین دلیل آن را می توان در این جستجو کرد که اگر خانواده دختر تمایلی نداشته باشد اختلافی پیش نیاید. به این مرحله « کَه خُدا دِزوئی» می گویند، در صورت تمایل خانواده دختر زمانی را مشخص می کند تا خواستگاری رسمی انجام شود که به این مرحله که حالت رسمی نیز دارد « کَه خدائی » می گویند، در این موقع چند نفر از ریش سفیدان و افراد محترم و سر شناس ایل را به خانه دختر می فرستند که این جلسه خطوط و خط مشی ازدواج را مشخص می کند و تمام مسائل عروسی حل می شود مبلغ پولی که خانه عروس از خانه داماد جهت خرید و وسایل می خواهند مقدار شیربها هم مشخص می شود البته ممکن است بین که خدایی تا عروسی سال ها طول بکشد در این مدت چون به جز دختر نظر خیلی در ازدواج شرط است داماد دوران مشکلی را پشت سر می گذارد و به نحوی باید خیلی ها را مد نظر داشته باشد و در انجام حرکات و سکناتش به قبای آن ها بر نخورد.

هنگام رسیدن روز موعود جهت عروسی در وهله اول خانه داماد یکسری وسایل مورد نیاز مراسم از قبیل گوسفند، برنج، هیزم را به خانه عروس می فرستند که به آن « باروُزئی» می گویند، بعد از آوردن باروزئی از افراد دعوت می شود و جشن برپا می گردد گاهی در ازدواج و دیگر مراسم مکان تسویه حساب هم هست به این صورت که فلانی را تحویل نگیرید یا مثلاً با بودن یک عده گروهی دیگر را بر خلاف نظر آنان خوب پذیرائی بکنند که این مسائل کاملاً ریشه ای می باشند که بر می گردد به همه اختلافات قبلی آنان. در مدت برپائی جشن مراسم خاصی دارند اگر چه الان دیگر کسی اهتمامی به این کار ها ندارد ولی معمولاً تیر اندازی – اسب سواری – تیر اندازی بر روی اسب، و چوب بازی و….. را هنوز از یاد نبرده اند. در موقع خواندن خطبه عقد و تا گفتن بله از طرف عروس ما شاهد این هستیم که عروس هدایائی را مطالبه می کند، وی خواستار این است که هدیه ای به دایی اش تحت عنوان « قُوای خالو» و هدیه ای به مادرش تحت عنوان « حق شیردایی » جهت حلال کردن زحمات مادرش بدهند که معمولاً این هدایا به اندازه وسع خانه داماد از اسب، گاو تا مبلغی پول متغیر است. بعد از گفتن بله و با شادی و هلهله عروس آماده حرکت می شود و افراد دیگر سعی می کنند کسی جلوی عروس نباشد مگر فردی که قائل هستند او اگر کسی جلوی کسی باشد میمون و مبارک است. وقتی عروس به خانه داماد رسید حتماً گوسفندی ذبح می کنند تا عروس پای خود را در خون آن بزند و به نحوی از حوادث بیمه گردد، هنگام ورود به اتاق داماد، عروس لحظاتی را توقف می کند تا به او هدیه ای بدهند که به این هدیه « دم هُونه گُرونی» می گویند و معمولاً از طرف پدر داماد داده می شود.

تولد:

اگر پسری در ایل به دنیا بیاید معمولاً افراد فامیل در همان شب تولد جشن مفصلی برگزار می کنند، گوسفندی می کشند و تمام افراد فامیل دور هم جمع می شوند و تا پاسی از شب به شادی و سرور می پردازند که به این مسئله « کشیک» می گویند و معمولاً این شادی و نشاط تا چند روز ادامه دارد ولی اگر مولود دختری باشد مراسم آنچنانه ای برپا نمی شود اگرچه نسبت به دختر هم بی میل نیستند.

مرگ:

در ایل با توجه به شدت روابط عاطفی مرگ مشکل و در روند زندگی بقیه تأثیر فراوانی دارد و اگر متوفی جوان باشد مراسم عزاداری به شکل ویژه ای برگزار می شود. معمولاً در روز اول عزاداری خانه عزادار هیچ پذیرایی نمی کنند و بلکه این همسایه ها و بقیه افراد ایل هستند که در خانه خودشان غذا درست می کنند و ضمن پذیرایی از مهمانان از افراد عزادار هم پذیرایی می کنند، در بقیه افراد ایل هستند که در خانه خودشان غذا درست می کنند، در بقیه روز ها خانه عزادار هم پذیرائی می کنند، و این پذیرایی تا مدت زیادی طول می کشد ولی بعد از اولین هفته سعی می کنند شب شنبه جز افراد و فامیل درجه اول متوفی کسی در خانه آن ها نمانند چون قائل هستند اگر شنبه مراسمی باشد دوباره مرگ به سراغ کس دیگر از این خانواده می رود هنگام تشییع جنازه چند اسب می آورند و آن ها را با لباس های رنگارنگ و متفاوت می پوشانند که به آن سرخ پوشان می گویند در طول مسیر تشییع جنازه این اسبان را به حرکت در آورده و سعی می کنند آن ها را وادار کنند تا به شیهه بزنند. مراسم مذهبی در ایل دارای جایگاه ویژه و خاص خود می باشد با توجه به علاقه شدید و تعصبات مذهبی این مراسم با رونق خاصی برگزار می گردد که می توان به برپایی مراسم محرم – ماه مبارک رمضان و دیگر مقتل ائمه یا اعیاد مذهبی اشاره کرد. در حل اختلافات ایل ریش سفیدان نقش مهمی دارند و حتی مسائلی که به وسیله دادگاه، پاسگاه و دیگر مراجع قانونی به نتیجه ای نرسید. به راحتی یا مقداری گذشت توسط ریش سفیدان حل گردیده و صف و صمیمیت را دوباره به ایل باز می گردانند.

نمونه ورزش های بومی:

کل کله – چوب بازی – ( ترکه بازی – چوبازی) – الختر – گرنه – کپروشک – بند سرلنگ – چوگو

آثار ملی ثبت شده:

نقوش برجسته تنگ سولک – اشکانی – بهمنی

آتشکده یا چهار طاقی خیر آباد – ساسانی – گچساران

امامزاده علی سادات – قرن ۷ و ۸ – کهگیلویه و بویر احمد

تپه شهداء – هزاره ۳ ق م – یاسوج

تپه ملاکائیه – هزاره ۳ ق م – سی سخت

تپه خسرو – هزاره ۳ ق م – بویر احمد

پل بزرگ یا تاوه – صفویه – دنا

تخت شاه نشین – پایه پل – هخامنشی دنا

اشکفت دو فیری – صفویه – دنا

تپه دم چنار – هزاره ۳ و ۴ ق م – دنا

روستای دنا – ساسانی – دنا

تپه مهره ای – هزاره ۳ و ۴ ق م – بویر احمد

قبرستان پای چل – هزاره ۲ ق م – دنا

شهر دهدشت – صفویه – دهدشت

گنبد لیشتر – قرن ۷ و ۸ ه ق- گچساران

تپه روستای وه – هزاره ۴ ق م – گچساران

محوطه کمبوس بناری – اسلامی – کهگیلویه

پل دختر – اسلامی – کهگیلویه

قلعه رئیسی – قاجاریه – کهگیلویه

پل خیری و محمد خان – اسلامی – گچساران

مجموعه خان احمد – صفویه – گچساران

محوطه تنگ ملغان – قرون اولیه اسلامی – گچساران

تپه خرگوشی – ساسانی – بویر احمد

محوطه روستای خلیفه – اسلامی = گچساران

دوگور دوپا – تاریخی – کهگیلویه

تپه جاک کونکی – ساسانی – گچساران

محوطه بوالحسنی- تاریخی – اسلامی – گچساران

قلعه باباکلان – اسلامی – گچساران

تپه بی بی زلیخایی – نوسنگی – کهگیلویه

تل کوچک – تاریخی – کهگیلویه

تپه شوولی – تاریخی – کهگیلویه

تپه بیراه زا – پیرزال – اسلامی – کهگیلویه

مجموعه سه گنبدان – اسلامی – کهگیلویه

قلعه ضرغام – قاجاریه – دهدشت

کاروانسرای دهدشت – صفویه – دهدشت

قلعه تمپی – قاجاریه – کهگیلویه

ارگ محمد خان – صفویه – دهدشت

امامزاده بی بی عصمت – صفویه – دهدشت

حمام کهیار- صفویه – دهدشت

حمام محمد – صفویه – دهدشت

مسجد مورک – صفویه – دهدشت

امامزاده معصوم – صفویه – دهدشت

مجموعه زیر بازار – اسلامی – چرام

بنای زائر سرا امامزاده – صفویه – دهدشت

امامزاده پیر غازی –– اسلامی – دهدشت

امامزاده جابر انصاری – صفویه – دهدشت

امامزاده ابراهیم – صفویه – دهدشت

تپه تمپی – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

آب انبار دهدشت – صفویه – دهدشت

حمام دهدشت – صفویه – دهدشت

مسجد جامع – صفویه – دهدشت

امامزاده سلطان مهدی – اسلامی – دهدشت

تپه شبیخون – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

پل پریم – پرین – تاریخ – اسلامی – گچساران

تپه گردن تل – تاریخی – بویر احمد

قلعه کک کهزاد – قلعه کره – ساسانی – دنا

تپه مورد راز – تاریخی – بویر احمد

تپه قلعه چه شماره یک – تاریخی – دنا

تپه کلایه – پیر زال – اسلامی – کهگیلویه

آسیاب شماره ۱ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

آسیاب شماره ۲ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

آسیاب شماره ۳ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

آسیاب شماره ۴ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

آسیاب شماره ۵ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

آسیاب شماره ۶ کورسا – اواخر قاجار – کهگیلویه

محوطه زی زی – ساسانی – قرون اولیه اسلامی – بویر احمد

تپه کلاتک – تاریخی – بویر احمد

تپه قبرستان کاکان – تاریخی – بویر احمد

قبرستان دلی شب لیز – هزاره ۱ ق م – دنا

پایه های پل قدیمی کنا – صفویه – بویر احمد

تپه تل بردی – نوسنگی – کهگیلویه

تپه کل گندم کش – نوسنگی – صفویه – کهگیلویه

برج نگهبانی شهرد – خضر نبی – صفویه – دهدشت

قبر موسوم به شاپور – اسلامی – دهدشت

بازار منتهی به امامزاده جابر – صفویه – دهدشت

تپه قلعه شماره ۲ – تاریخی – بویر احمد

امامزاده محمود طیار – قاجاریه – دنا

امامزاده محمود طیار – قاجاریه – دنا

استودان شماره ۱ چین – الیمائی – بویر احمد

استودان شماره ۲ چین – الیمائی – بویر احمد

استودان شماره ۳ چین – الیمائی – بویر احمد

استودان شماره ۴ چین – الیمائی – بویر احمد

استودان – دخمه – باباطاهر – الیمائی – بویر احمد

آثار و غار و روستای سینه نمک – اسلامی – بویر احمد

حمام چرام – اواخر قاجار – اوایل پهلوی – کهگیلویه

مجموعه دالان های زیر زمینی دهدشت – صفویه – دهدشت

خانه تاریخی – صفویه – دهدشت

تل گپ – تاریخی – اسلامی – بویر احمد

قلعه شهرک چرام – اسلامی – چرام

محوطه دلی مهرجان – اشکانی – کهگیلویه

حمام القچین سفلی – صفویه – کهگیلویه

باغ چشمه بلقیس و برج تاریخی – اسلامی – چرام

محوطه داودختر – قرن ۸ ه ق – کهگیلویه

محوطه اَپیه مونه – هزاره ۱ – اسلامی – کهگیلویه

محوطه شمس آباد – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

امامزاده بی بی شهر بانو چنگلوا – صفویه – کهگیلویه

قلعه محمد زمان – اسلامی – کهگیلویه

مسجد امامزاده حیدر – صفویه – کهگیلویه

قلعه تل کدخدایی چنگلوا – اسلامی – کهگیلویه

قلعه سرپری – قاجاریه – اوایل پهلوی – کهگیلویه

امامزاده شاه عبدالله بی منجگان – صفویه – کهگیلویه

بقایای بنای امیر لعل پا – اتابکان – لنده

بناهای سه دختران دهدشت – صفویه – دهدشت

امامزاده حیدر – صفویه – کهگیلویه

محوطه بند باغ – پیش از تاریخ – اسلامی – کهگیلویه

بنای تجارت خانه – صفویه – دهدشت

مجموعه غار ها و پناهگاه های زکی آباد – ساسانی – اسلامی

کاروانسرای تل گندم کش محمد آباد – صفویه – کهگیلویه

خانه علی همایون خواه – صفویه – کهگیلویه

خانه آویش – صفویه – کهگیلویه

محوطه آب کاسه – صفویه – کهگیلویه

خانه درویش بوذر جمهری – صفویه – دهدشت

خانه علی پناه برسیا – صفویه – کهگیلویه

خانه طاهر فرهمندیان – صفویه – دهدشت

قلعه میر محمد امین – قاجاریه – پهلوی – کهگیلویه

بازار بافت تاریخی دهدشت – صفویه – دهدشت

خانه فرج اله بیژن زاده – صفویه – دهدشت

تل گردو – پیش از تاریخ – کهگیلویه

محوطه لا کوره – اسلامی – کهگیلویه

آثار روستای رو دسمه – تاریخی – کهگیلویه

بقای معماری برج خرف خانه – تاریخی – سی سخت

محوطه باغ شفتالو – اسلامی – سی سخت

محوطه آباده – اسلامی – سی سخت

محوطه قلعه کهنه – تاریخی – سی سخت

تپه ده کهنه سی سخت – اسلامی سی سخت

محوطه کوشک بیستون – تاریخی – کهگیلویه

محوطه جو خونزار – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

تل ملی – تاریخی – کهگیلویه

محوطه بلوط بنگان – اسلامی – کهگیلویه

امامزاده ناصر الدین محمود – قاجار – پهلوی – کهگیلویه

تپه سوق – تاریخی – سوق

پل بریده – اسلامی – کهگیلویه

قلعه دالو – اسلامی – کهگیلویه

قلعه مونه – اسلامی – کهگیلویه

قلعه گوسرخ – اسلامی – کهگیلویه

محوطه دار اسپید – اسلامی – کهگیلویه

محوطه دولاب زا – اسلامی – کهگیلویه

محوطه چال جون – اسلامی – کهگیلویه

تپه توس خیمه – نوسنگی – کهگیلویه

محوطه تنگ چاهن – اسلامی – کهگیلویه

محوطه کلمک – اسلامی – کهگیلویه

محوطه ده مراد – صفویه – کهگیلویه

محوطه ایدنک – اسلامی – کهگیلویه

محوطه ده مراد – صفویه – کهگیلویه

محوطه ده گنده – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

امامزاده پیر پلنگ – اسلامی – دیشموک

محوطه دشتک باغ کلک – تاریخی – بهمئی

قلعه عمارت سرد و علیا – ساسانی – اسلامی – کهگیلویه

قلعه گل – قاجاریه – دهدشت

قلعه دختر – قاجاریه – کهگیلویه

قلعه شاه منصور – اسلامی – کهگیلویه

تل بردی – تاریخی – کهگیلویه

قلعه الگن – قاجاریه – کهگیلویه

قلعه داور دور – اسلامی – کهگیلویه

آثار روستای برد چله – ساسانی – کهگیلویه

دلی مهتاب – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

محوطه نرمکه – تاریخی– کهگیلویه

قلعه شوتاور – قاجاریه – کهگیلویه

محوطه و بنای امامزاده ابراهیم – صفویه – کهگیلویه

استودان شوار – ساسانی – کهگیلویه

آثار قلعه رود ایوک – تاریخی – ساسانی – کهگیلویه

استودان و محوطه ده مورد – ساسانی – کهگیلویه

گورستان دره دولاب شیرین – هزاره ۱ ق م – کهگیلویه

استودان برد چله خونه – ساسانی – کهگیلویه

استودان شماره ۱ لیرکائید – ساسانی – کهگیلویه

استودان شماره ۲ لیرکائید – ساسانی– کهگیلویه

استودان روستای گچی – ساسانی – کهگیلویه

تپه ده مهد – اسلامی – کهگیلویه

سه تلن – سه تپه – تاریخی – کهگیلویه

آثار معماری قلعچه – اسلامی – کهگیلویه

تل و خمی – تاریخی – کهگیلویه

بنای عمارت – صفویه – کهگیلویه

تپه قباد و مهر علی – تاریخی – اسلامی – کهگیلویه

تل مهد – اسلامی – کهگیلویه

تل غلان محمد – تاریخی – کهگیلویه

محوطه و امامزاده شهسوار – صفویه – کهگیلویه

تل امامزاده پهلوان اسلامی امام– کهگیلویه

زاده شهسوار – صفویه – کهگیلویه

مجموعه آثار روستای چنگوا – صفویه – کهگیلویه

خانه ی آقای محمد قلی کریمی – صفویه

آثار تاریخی روستای بی منجگان – صفویه

قلعه تل بابونه بابینه – قاجاریه – پهلوی – کهگیلویه

جاده سنگفرش کمر دوغ – تاریخی – کهگیلویه

خانه غلامرضا نوید – صفویه – کهگیلویه

خانه ضرغام آذر کیش صفویه – دهدشت

قلعه دختر کوشک – اسلامی – کهگیلویه

امامزاده شاه جعفر – صفویه – کهگیلویه

ساختمان قدیمی محمد حسین آرامیان – صفویه – کهگیلویه

ساختمان عبدالمحمد چراغ چشم – صفویه – دهدشت

ساختمان علی باز استیک – صفویه دهدشت

اشکفت قلعه دالو – غاز – اسلامی – کهگیلویه

بنای امامزاده جمشید – صفویه – کهگیلویه

خانه زهرا پارسیان خواه – صفویه – دهدشت

مجموعه امامزاده اسماعیل کرکور – اسلامی – کهگیلویه

امامزاده اسماعیل – صفوی – کهگیلویه

محوطه امامزاده عبدالله ابدال مندان – اسلامی – کهگیلویه

استودان ورد جعفر خانی – تاریخی – گچساران

محوطه خهکی چیتاب – تاریخی – دنا

محوطه امامزاده عبدالله چیتاب – اسلامی – دنا

محوطه پیشه ور – اسلامی – دنا

تل قلات – اسلامی – سی سخت

قنات آب کل کل کنده زار – ساسانی – سی سخت

استودن روستای مورد – تاریخی – کهگیلویه

آثار معماری صخره ای زور آزما – احتمالاً اسلامی

کهگیلویه آثار معماری صخره ای تنگ ماغر – ساسانی – بهمئی

استودان شماره ۲ تنگ ماغر – ساسانی – بهمئی

امامزاده بابا احمد – سلجوقی – بهمئی

عمارت قدیمی بابا احمد – سلجوقی – بهمئی

امامزاده میر عبدالله – صفویه – بهمئی

امامزاده بابا احمد –سلجوقی– بهمئی

عمارت قدیمی بابا احمد – صفویه – بهمئی

امامزاده میر عبدالله – صفویه – بهمئی

امامزاده شاه زیار – صفویه – کهگیلویه

بنای قدیمی دشت آهو – صفویه – کهگیلویه

محوطه زنگوا – تاریخی – دنا

غار چال امیر خانی – تاریخی – اسلامی – بویر احمد

غارکلات – تاریخی – اسامی – بویر احمد

محوطه تنگ دهک – قرون میانه اسلامی – بهمئی

محوطه کره تول هادی – قرون اولیه اسلامی – بهمئی

محوطه کلگه کل علی حسین – قرون اولیه اسلامی – بهمئی

محوطه کوه شهرو – تاریخی اسلامی – گچساران

چال سیاه رود بال – اسلامی – گچساران

قبرستان پراشکفت – اسلامی – اواخر قاجار – دنا

محصولات:

میوه های دانه دار: سیب، گلابی، به

میوه های هسته دار: آلبالو، گیلاس، گوجه، آلو، هلو، شفتالو، زرد آلو، قیسی و شلیل، آلو قطره طلا،..

میوه های خشک: بادام، گردو

میوه های نیمه گرمسیری: خرما، انجیر، پرتقال، نارنگی، لیموترش، لیموشیرین، گریپ فروت، نارنج، انار، زیتون..

میوه های گرمسیری: کنار، رازیانه، زعفران، غیر مثمر…

صنایع دستی:

گبه بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، بافت سیاه چادر، بافت خورجین و جل اسب بافی، قالیبافی، توپ دوزی، رودوزی سنتی، حصیربافی، قالیبافی، توپ دوزی، رودوزی، خاتم، ساخت ساز سنتی

جمعیت:

مرد : ۵۸۲۱۳۶ شهری، ۲۹۱۲۱۱ روستایی

زن : ۱۳۲۵۹۵ شهری، ۱۴۷۰۲۲ روستایی

پوشش گیاهی:

گل گاو زبان، گل بنفشه، گون و گیاهان مرتعی

رستنی:

درختان بلوط و ون، پوشش گیاهی فراوان برای دام..

جانوران:

روباه، شغال، خرگوش، قوچ، میش و بز کوهی، کبک و تیهو

فرآورده ها:

گندم، جو، چغندر، برنج، تره بار، گردو، بادام، انگور، عسل، دام و فرآورده های دامی و شیری، قالی، جاجیم، گلیم..

سوغات:

انگور، عسل، سیب، کشک، کشمش

غذاهای محلی:

شله شکنی، دووا، گلوفته، شله شیری، آش کارده، دمپخت، آبگوشت، کلک سوز، تلیت پیاز، آش کارده، شله ماشکی، بیلهر پلو، نان بلوط

۰


نوشتن یک نظر

Show Buttons
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Hide Buttons